Czas pracy – kiedy badanie lekarskie i szkolenie bhp

Czas pracy – kiedy badanie lekarskie i szkolenie bhp

Czas pracy – kiedy badanie lekarskie i szkolenie bhp powinno być wykonane ?

Czy badania lekarskie można wykonać poza godzinami pracy?

 Fakt, że badania lekarskie pracowników powinny mieć miejsce w godzinach pracy oraz to, że pracownik zachowuje za czas takich badań prawo do wynagrodzenia wskazują jednoznacznie, że wolą ustawodawcy było zaliczenie czasu poświęconego na badania lekarskie do czasu pracy. Dotyczy to wyłącznie badań okresowych i kontrolnych, gdyż wstępne badania lekarskie powinny być przeprowadzane przed zawarciem umowy, czyli w okresie, gdy między stronami nie istnieje jeszcze stosunek pracy (art. 229 § 1 i 3 KP). Omawiany przepis nie określa, jakie okoliczności uzasadniają polecenie pracownikowi poddania się okresowym lub kontrolnym badaniom lekarskim poza godzinami pracy. Wśród specjalistów prawa pracy przyjmuje się jednak, że jest to możliwe jedynie w braku możliwości przeprowadzenia badań profilaktycznych w godzinach pracy. Taki przypadek może wystąpić np. u pracowników wykonujących pracę stale w porze nocnej, gdy godziny ich pracy nie zazębiają się z godzinami urzędowania jednostki medycyny pracy, z którą firma zawarła umowę. Podobnie w przypadku pracowników, których organizacja pracy uniemożliwia jej prze-rwanie np. ze względów technologicznych, wykluczając tym samym możliwość opuszczenia stanowiska pracy na czas niezbędny do wykonywania badań.

W przypadku pozostałych pracowników, których godziny pracy pokrywają się (choćby w niektórych dobach) z godzinami, w których funkcjonuje jednostka medycyny pracy, a charakter pracy nie daje podstaw do odmowy zwolnienia z części dnia pracy, badania profilaktyczne muszą mieć miejsce w godzinach pracy.

Jakie są skutki badań poza godzinami pracy

 Choć nie wynika to wprost z treści omawianego przepisu, większość inspektorów pracy stoi na stanowisku, że polecenie wykonania badań poza godzinami pracy skutkuje powstaniem nadgodzin i wymaga odrębnej rekompensaty. Oznacza to, że w przypadku polecenia wykonania badań po godzinach pracy, czas spędzony w jednostce medycyny pracy musi być doliczony do godzin przepracowanych w danej dobie, a w przypadku przekroczenia normy cza-su pracy lub przedłużonego dobowego wymiaru, pracownik poza normalnym wynagrodzeniem nabywa również prawo do dodatku. Jeszcze większe ryzyko niesie polecanie wykonania badań w dniu wolnym od pracy, gdyż w zależności od rodzaju dnia wolnego pracownik może mieć roszczenie o udzielenie w zamian innego dnia wolnego w terminie z nim uzgodnionym, o udzielenie dnia wolnego lub wypłatę za każdą godzinę badań wynagrodzenia powiększonego o 100% dodatek, ewentualnie o wynagrodzenie ze 100% dodatkiem w przypadku, gdyby badania przeprowadzane w dniu harmonogramowo wolnym od pracy powodowały przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Ten ostatni przypadek może mieć miejsce jedynie u pracowników zatrudnionych w systemie równoważnym lub w części etatu pod warunkiem, że rozkład ich czasu pracy jest nieregularny.

Wszystko to wskazuje, że o ile istnieje możliwość zwolnienia pracownika z pracy na czas niezbędny do przeprowadzenia badań profilaktycznych w czasie pracy to  będzie to dla pracodawcy korzystniejsze, niż wypłata wynagrodzenia i dodatków za ewentualne nadgodziny.

Problem z wyegzekwowaniem badań

 Zdarzają się jednak pracownicy, których nie sposób zmusić do poddania się badaniom. Mimo wręczenia skierowania z odpowiednim wyprzedzeniem, nie wykonują oni badań w terminie. Może to przysporzyć pracodawcy sporych problemów, jeśli dopuści takiego pracownika do pracy. W takim przypadku inspektor pracy może wydać nakaz odsunięcia pracownika od wykonywania pracy. Zdyscyplinowanie pracowników do terminowego wykonywania badań lekarskich wymaga więc pilnowania przez służby kadrowe terminów kolejnych badań okresowych oraz przypadków, w których dopuszczenie do pracy wymaga poddania się badaniom kontrolnym.

Dane na temat zbliżających się terminów ważności badań poszczególnych pracowników powinny być przekazywane przełożonym, by w oparciu o nie pracownik, który stawi się do pracy po upływie tego terminu bez orzeczenia lekarza medycyny pracy stwierdzającego brak przeciwskazań do wykonywania pracy, nie został dopuszczony do pracy. Potwierdził to SN w wyroku z 23.9.2004 r. (I PK 541/03, OSNP 2005/7/94) uznając, że odmowa poddania się kontrolnym badaniom lekarskim po długotrwałej chorobie uzasadnia nie-dopuszczenie pracownika do pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia, gdy wyłączną przyczyną tej odmowy są okoliczności leżące po stronie pracownika. Tezę tę można z powodzeniem stosować również w przypadku badań okresowych, o ile pracodawca zapewnił podwładnemu warunki do poddania się badaniom, a brak ich terminowego wykonania wynika wyłącznie z zaniechania pracownika. W takim przypadku nie ma przeszkód, by za okres nieobecności w pracy spowodowanej brakiem ważnych badań, pozbawić pracownika prawa do wynagrodzenia, obniżając je proporcjonalnie do okresu przepracowanego. Nie jest to jedyna sankcja, którą pracodawca może zastosować wobec pracowników odmawiających wykonania badań profilaktycznych. W wyroku z 2.3.2011 r. (II PK 188/10, LEX Nr 811843) SN uznał, że obowiązek poddania się przez pracownika kontrolnym badaniom lekarskim ma charakter trwały, a jego niedopełnienie, czyli niepoddanie się takim badaniom zleconym przez pracodawcę, może skutkować natychmiastowym rozwiązaniem stosunku pracy w każdym czasie. W praktyce oznacza to, że pracownika, który uporczywie odmawia poddania się badaniom lekarskim można zwolnić dyscyplinarnie. W większości przypadków wystarczającą sankcją i bodźcem do wykonania badań jest odsunięcie od pracy, skutkujące brakiem prawa do wynagrodzenia za okres od upływu terminu ważności poprzednich badań, do momentu przedstawienia zaświadczenia o zdolności do pracy na danym stanowisku

Czas pracy a szkolenia bhp?

 Podobnie przedstawia się kwestia szkoleń BHP, co do których KP jednoznacznie wskazuje, że odbywają się w czasie pracy. Z tego względu najkorzystniejszym dla pracodawcy byłoby przeprowadzanie takich szkoleń w godzinach pracy pracowników tak, by nie powodowały one przekroczenia norm czasu pracy. Nie zawsze jest to jednak możliwe, gdyż ze względu na charakter pracy niektóre firmy nie mają innego wyjścia, niż przeprowadzić szkolenie BHP w dniu wolnym. W takim przypadku należy pamiętać o zasadach rekompensaty pracy w dniach wolnych, a w szczególności o tym, że nieudzielenie dnia wolnego w terminie (uzgodnionym z pracownikiem) przypadającym przed końcem okresu rozliczeniowego za pracę w wolną sobotę może być uznane za wykroczenie przeciwko prawom pracownika, o ile jest wynikiem zawinionego działania pracodawcy lub osoby działającej w jego imieniu. Z tego względu planując szkolenie BHP w dniu wolnym lepiej przeprowadzić je w dniu harmonogramowo wolnym, ewentualnie w niedzielę lub święto.

Szkolenia okresowe bhp

 Kolejną analogią do badań profilaktycznych jest fakt, że poza szkoleniem wstępnym (ogólnym i stanowiskowym), pracodawca jest obowiązany szkolić pracowników okresowo, w odstępach uzależnionych od rodzaju wykonywanej pracy i stopnia odpowiedzialności za BHP w zakładzie proces ten powinien być wliczony w czas pracy. Z tego względu do obowiązków pracodawcy należy nie tylko przeszkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy, lecz również prowadzenie szkoleń okresowych w tym zakresie. Z regulacji tej wynika pośrednio, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, który nie uczestniczył w szkoleniu wstępnym lub okresowym, o ile upłynął już termin ważności poprzedniego szkolenia okresowego. Podobnie jak w przypadku badań, stwierdzenie dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy bez ważnego szkolenia BHP, może skutkować nakazem odsunięcia pracownika od dotychczasowej pracy. Z tego względu służby kadrowe powinny pilnować ważności szkoleń okresowych tak, jak ma to miejsce z badaniami lekarskimi pracowników. Ważne

W związku z odbywaniem szkoleń okresowych przez pracowników narażonych na duże ryzyko wypadku, na pracodawcy ciąży ponadto obowiązek sprawdzenia czy szkolenie, którym objęci są pracownicy, jest wystarczające dla wszystkich osób. Potwierdził to SN w wyroku z 18.1.1965 r. (II PR 685/64, OSNC 1965/7-8/136) uznając, że w przypadku stwierdzenia u niektórych robotników niedostatecznych wyników szkolenia, zakład pracy obowiązany jest przeszkolić ich dodatkowo. Jeżeli mimo dodatkowego szkole-nia robotnicy nie wykażą opanowania materiałów szkoleniowych, zakład pracy powinien odsunąć ich od pracy, jako nieprzydatnych na określonym stanowisku. Pracownicy, którzy nie opanowali minimum wiedzy niezbędnej dla zaliczenia egzaminu kończącego szkolenie okresowe i – mimo dodatkowego szkolenia – oblali poprawkę, mogą być zwolnieni z pracy, jako nieposiadający wymaganych kwalifikacji.

Źródło:
 A.Lankamer-Prasołek „Badania lekarskie i szkolenie bhp a czas pracy”

Dopuszczalność  szkolenia bhp w formie e-learning

Dopuszczalność szkolenia bhp w formie e-learning

Dopuszczalność przeprowadzenia szkolenia bhp w formie e-learning

Czy obecny stan prawny pozwala na szkolenia bhp wstępne i okresowe pracowników robotniczych, administracyjnych i kierowniczych w systemie samokształcenia ( e-learning )?

 Spis treści:

  1. E-learning można stosować w ograniczonym zakresie
  2. Szkolenie wstępne
  3. Szkolenia okresowe

Ponieważ firma musi przestrzegać polskich regulacji, nie wszystkie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie można przeprowadzić w formie samokształcenia kierowanego ( e-learning ).  

E-learning można stosować w ograniczonym zakresie

 

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w naszym kraju przeszkolenie w zakresie bhp pracownika może się odbywać w formie instruktażu, kursu, seminarium bądź samokształcenia kierowanego. Szkolenie w formie elektronicznej, popularnie zwane e-learningiem, zaliczyć należy do ostatniej z wymienionych form. Samokształcenie kierowane zdefiniowane zostało jako forma szkolenia umożliwiająca uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora szkolenia, w szczególności przy zastosowaniu poczty, Internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

 

Szkolenie wstępne

 

Nie jest możliwe przeprowadzenie w  formie e-learningu szkoleń wstępnych. Reguła ta dotyczy wszystkich grup pracowników. Zgodnie z przepisami  szkolenia wstępne przeprowadzane są w formie instruktażu i dzieli się je na szkolenie wstępne ogólne (instruktaż ogólny) oraz szkolenie wstępne na stanowisku pracy (instruktaż stanowiskowy).

 

Instruktaż jest odrębną formą szkolenia, której czas trwania nie może być krótszy niż 2 godziny lekcyjne, w czasie której uczestnik szkolenia ma uzyskać, zaktualizować, lub uzupełnić wiedzę  i umiejętności dotyczące wykonywania pracy i zachowania w zakładzie pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp. Ponieważ celem szkolenia wstępnego jest zapoznanie pracowników z przepisami i zasadami bhp obowiązującymi w danym zakładzie pracy (instruktaż ogólny), a także ze sposobem wykonywania określonej pracy w sposób zgodny z bhp (instruktaż stanowiskowy), szkolenie wstępne nie może być przeprowadzone w formie e-learningowej. O konieczności osobistego przeszkolenia pracownika przez uprawnione osoby świadczy również fakt, iż instruktaż wyodrębniono jako odrębną formę szkolenia.

Szkolenia okresowe

W przypadku szkoleń okresowych, forma samokształcenia kierowanego dopuszczalna jest dla następujących grup pracowników:

  • pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami, a w szczególności kierowników, mistrzów i brygadzistów,

  • pracowników inżynieryjno-technicznych, w tym projektantów, konstruktorów maszyn i innych urządzeń technicznych, technologów i organizatorów produkcji,

  • pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy i osób wykonujących zadania tej służby,

  • pracowników administracyjno-biurowych i innych (z wyjątkiem wymienionych wyżej oraz zatrudnionych na stanowiskach robotniczych), których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne.

Podkreślenia wymaga fakt, że e-learning może być realizowane w odniesieniu do wyżej wymienionych grup pracowniczych, dodatkowym warunkiem jest jednakże zapewnienie konsultacji uczestnika szkolenia z wykwalifikowaną kadrą.

 Forma e-learning nie jest natomiast dopuszczalna dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych.  Dla tej grupy pracowników szkolenie powinno odbywać się w formie instruktażu. Zgodnie z bardziej szczegółowymi wytycznymi  szkolenie to powinno być realizowane poprzez instruktaż na stanowisku pracy, a także wykład, pogadankę, film omówienie okoliczności wypadków przy pracy oraz wniosków profilaktycznych.

 Kwestie częstotliwości przeprowadzania szkoleń, ramowych programów tych szkoleń oraz formy, w jakiej powinny się odbyć, reguluje rozporządzenie z 27.7.2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

 

Należy przy tym pamiętać, że szkolenie okresowe odbyte w formie elektronicznej – e-learningu, powinno się zakończyć egzaminem sprawdzającym przed powołaną przez organizatora szkolenia komisją.

 

Częstotliwość szkolenia bhp lekarza, pielęgniarki i ratownika medycznego


Szkolenia BHP PracodawcówW jaki sposób zakwalifikować zawód lekarza, pielęgniarki czy ratownika medycznego do szkoleń okresowych? Czy należy kwalifikować takie stanowiska jako „robotnicze” z okresem szkoleniowym co 3 lata, czy może jako stanowisko narażone na niebezpieczeństwa i prowadzić szkolenia co 5 lat?

 Okresowe szkolenia bhp lekarza, pielęgniarki i ratownika medycznego

Odpowiedź na to pytanie znajduje się w załączniku 1 do rozporządzenia MGiP z 27.7.2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp (Dz.U. Nr 180, poz. 1860, ze zm.).

W Ramowym program szkolenia bhp okresowego pracowników administracyjno-biurowych i innych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, w punkcie 2 zapisano, że szkolenie jest przeznaczone dla:

  • pracowników administracyjno-biurowych, w tym zatrudnionych przy obsłudze monitorów ekranowych, a także

  • pracowników placówek służby zdrowia,

  • osób zatrudnionych w szkołach i innych placówkach oświatowych,

  • pracowników jednostek naukowo-badawczych oraz

  • innych pracowników,

których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Tak więc, pracownicy placówek służby zdrowia w tym lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni powinni być poddani szkoleniu okresowemu przeprowadzonemu według ramowego programu szkolenia VIII. Ramowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno-biurowych i innych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia.

Uwaga! Szkolenie powinno być powtarzane nie rzadziej niż co 5 lat.

(więcej…)

Brak szkolenia bhp pracodawców dla osób kierujących pracownikami w małej firmie

Brak szkolenia bhp pracodawców dla osób kierujących pracownikami w małej firmie

Szkolenia BHP Pracodawców

Podczas kontroli PIP, kontrolujący inspektor zarzucił, że pracodawca w malutkiej firmie (2 pracowników) nie ma szkolenia bhp pracodawców dla osób kierujących pracownikami. Miał on natomiast szkolenie (64 h) dla pracodawców wykonujących zadania służby bhp. Inspektor nakazał uzupełnienie szkoleń pracodawcy i zagroził, że jeśli tego nie zrobi, ukarze go grzywną. Proszę o opinię.

Pracodawca ma obowiązek odbyć szkolenie w dziedzinie bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane.

Zgodnie z zapisem art. 2373 § 21 ustawy z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1502, ze zm.) pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenia bhp pracodawców powinno być okresowo powtarzane.

Pracodawca po wstępnym szkoleniu bhp powinien odbyć pierwsze szkolenie okresowe w okresie 6 miesięcy od objęcia funkcji pracodawcy (zatrudnienia pierwszego pracownika). Obowiązek ten wynika z § 15 ust. 4 rozporządzenia MGiP z 27.7.2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp (Dz.U. Nr 180, poz. 1860, ze zm.). Następnie powinien szkolenie to powtarzać cyklicznie w okresach 5-letnich (patrz: § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp).

Ważne

Uwaga! Jeżeli pracodawca ukończył szkolenie bhp pracodawców wykonujących zadania służby bhp, to szkolenie to może być, na podstawie § 17 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp, uznane za ukończenie szkolenia okresowego pracodawców (i innych osób kierujących pracownikami), pod warunkiem że program tego szkolenia okresowego został zawarty (wyczerpany) w całości w programie szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bhp.

Aby to wykazać, należy posiadać i przedstawić inspektorowi pracy dwa programy – jednego i drugiego szkolenia, z których będzie wynikać, że program szkolenia, według którego pracodawca powinien ukończyć szkolenie okresowe pracodawców, został zawarty (wyczerpany) w całości w programie szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bhp, które pracodawca ukończył.

Jeżeli pracodawca tego nie wykaże, inspektor pracy ma podstawę do stwierdzenia, że pracodawca ten nie ukończył okresowego szkolenia bhp pracodawców w wymaganym terminie i zastosować adekwatne środki prawne.

Szkolenia BHP Pracodawców

Proszę zauważyć, że pracodawca zatrudniający dwóch pracowników jest ich przełożonym (osobą kierującą) i z pewnością udziela im instruktażu stanowiskowego. Oprócz posiadania kwalifikacji i doświadczenia zawodowego powinien w takiej sytuacji również być przeszkolony w zakresie metod prowadzenia takiego instruktażu (patrz: § 11 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp). W programie szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami znajduje się temat Metody prowadzenia instruktażu stanowiskowego, co oznacza, że pracodawca po odbyciu takiego szkolenia okresowego spełnia wymóg przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.

Autor: Michał Abramowski
Źródło: Wydawnictwo C.H. Beck

 

Szkolenia bhp zwolnione z podatku od towarów i usług

Szkolenia bhp zwolnione z podatku

Szkolenia bhp zwolnione z podatkuSzkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, w przypadku kiedy prowadzone są w zgodnie z formami i zasadami przyjętymi w odrębnych przepisach (np. w Kodeksie pracy), wypełniają przesłankę art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług a zatem mogą korzystać ze zwolnienia od wspomnianego podatku. Zwolnienie to jest obowiązujące niezależnie i bez względu na status podmiotu przeprowadzającego takie szkolenie.

Dodatkowo szkolenia z zakresu bhp są usługami szkolnictwa zawodowego bez względu na fakt, czy są kierowane do instruktorów czy wykładowców tematyki bhp, lub też do pracowników pracujących w zakładzie pracy bądź przyjmowanych do pracy.

Podstawa prawna:
Dz.U.2011.177.1054: art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a

Nadzór – usługi BHP mazowieckie – szkolenia bhp i ppoż

bhp Błonie, bhp Grodzisk Mazowiecki, bhp Warszawa, bhp Brwinów, bhp Jaktorów, bhp Żyrardów, bhp Łódź, bhp Ożarów Mazowiecki, bhp Nadarzyn, bhp Piastów, bhp Tarczyn, bhp Ursus, bhp Piaseczno, bhp Piastów, bhp Leszno, bhp Raszyn, bhp Janki, bhp Michałowice, bhp Sochaczew, bhp Milanówek, bhp Pruszków, bhp Mszczonów, bhp Radziejowice