bhp, Szkolenia BHP
W tym artykule dowiesz się w kilka minut jak prawidłowo udokumentować szkolenie wstępne BHP. Pokażemy jak uzupełnić w sposób właściwy Kartę Szkolenia Wstępnego oraz najczęstsze błędy popełniane przy jej wypełnianiu a także jak ich uniknąć.
Na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy możemy bezsprzecznie określić zarówno zakres jak i zasady przeprowadzania szkoleń BHP. Przepis ten jasno wskazuje, iż realizując szkolenie wstępne z zakresu BHP powinniśmy podzielić je na dwa modułu:
- szkolenie wstępne ogólne zwane instruktażem ogólnym,
- szkolenie wstępne na stanowisku pracy zwane instruktażem stanowiskowym
Podział ten doskonale uwidaczniają rubryki tabeli w Karcie Szkolenia Wstępnego – jest to to dokument, który potwierdza przeprowadzenie szkolenia wstępnego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Należy również zaznaczyć, że szkolenie to powinno zostać zrealizowane w dniu rozpoczęcia pracy, choć niekoniecznie w dniu podpisania umowy. Sam czas trwania szkolenia wstępnego BHP również został określony w przepisach, które wskazują:
- Instruktaż ogólny powinien trwać co najmniej 3×45 minut.
- Instruktaż stanowiskowy powinien trwać:
- minimum 2×45 minut,
- lub minimum 8×45 minut, w zależności od stanowiska.
Karta szkolenia wstępnego BHP 2025 – wzór z omówieniem
Przygotowaliśmy dla Państwa aktualny wzór karty szkolenia wstępnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy z obszernym omówieniem jego części, wymogów dotyczących osób prowadzących instruktaż oraz sposobie jego uzupełniania. Dokument dodatkowo zawiera ramowy program instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego. Jest to gotowy do użycia formularz zgodny z załącznikiem do wyżej wspomnianego rozporządzenia. Poniżej link do pobrania dokumentu
Karta szkolenia wstępnego – wzór z omówieniem
INSTRUKCJA UZUEŁNIENIA KARTY SZKOLENIA WSTĘPNEGO
Przedstawiamy poniżej instrukcję krok po kroku omawiającą w jaki sposób właściwie wypełnić kartę szkolenia wstępnego, zgodnie z wymogami rozporządzenia.
W części instruktażu ogólnego:
- Na samej górze, po lewej stronie widzimy „oznaczenie pracodawcy” (nr 1). Obowiązujące przepisy nie wskazują jakie informacje o pracodawcy należy w tym miejscu wpisać, ale mają pozwolić na jednoznaczną identyfikację pracodawcę. W związku z tym, w przypadku jednostek organizacyjnych warto podawać przynajmniej nazwę pracodawcy i np. numer NIP, a w przypadku osób fizycznych imię i nazwisko oraz np. adres. Najczęściej pracodawcy będący jednostkami organizacyjnymi w tym miejscu stawiają pieczątkę firmową.
- Imię i nazwisko osoby odbywającej szkolenie (nr 2)
- Nazwa komórki organizacyjnej (nr 3): wpisujemy nazwę zakładu pracy, jego adres oraz możemy podać np. nazwę działu, do którego został przypisany nowo zatrudniony pracownik.
- Data szkolenia (nr 4): podajemy datę szkolenia pracownika. Warto pamiętać, że szkolenie odbywa się w pierwszym dniu pracy pracownika i trwa trzy godziny lekcyjne.
- Imię i nazwisko przeprowadzającego instruktaż (nr 5): podpisuje się Specjalista ds. BHP, który prowadził szkolenie.
- Podpis osoby, której udzielono instruktażu (nr 6): podpisuje się osoba szkolona.
Kto może przeprowadzić instruktaż ogólny
Instruktaż ogólny może prowadzić osoba wyznaczona przez pracodawcę (może być to pracownik, sam pracodawca lub specjalista z poza zakładu pracy) legitymująca się wymaganiami kwalifikacyjnymi do spełniania zadań służby bhp. Kompetencje te określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.
W części instruktażu stanowiskowego:
- Nr 7 – wpisujemy stanowisko, na którym zatrudniony jest pracownik.
- Nr 8 – wpisujemy datę instruktażu stanowiskowego, pamiętając, że instruktaż trwa 8 godzin lekcyjnych, zatem czasami jego realizacja odbywa się w ciągu 2 dni (wtedy podajemy przedział dat).
- Nr 9 – wpisujemy imię i nazwisko osoby przeprowadzającej instruktaż.
Kto może przeprowadzić instruktaż stanowiskowy
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami (kierownik, mistrz, brygadzista) posiadająca odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz przeszkolona w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego. W praktyce uznaje się, że jest to osoba która ukończyła szkolenie okresowe z zakresu bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, które w programie zajęć posiadało część poświęconą dydaktyce i metodyce prowadzenia instruktażu stanowiskowego.
Najczęstsze błędy przy wypełnianiu karty szkolenia wstępnego:
- Przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego tego samego dnia, co instruktaż ogólny: W przypadku stanowisk wymagających dłuższego instruktażu stanowiskowego (8×45 minut), przeprowadzenie go tego samego dnia co instruktaż ogólny może być niemożliwe, gdyż łączny czas szkoleń przekroczyłby 8 godzin pracy. Wówczas, instruktaż stanowiskowy powinien rozpocząć się w dniu instruktażu ogólnego, a zakończyć się dzień później.
- Przeprowadzenie i podpisanie instruktażu stanowiskowego przez pracownika służby BHP: Tylko bezpośredni przełożony lub osoba odpowiedzialna za stanowisko może przeprowadzić ten instruktaż.
- Dwukrotne wpisanie instruktażu stanowiskowego w karcie: Rubrykę dotyczącą instruktażu stanowiskowego wypełnia się tylko raz. Wyjątek stanowi sytuacja zmiany stanowiska pracy, wówczas uzupełnia się drugą rubrykę.
- Modyfikacja wzoru karty szkolenia: Wzór karty jest określony przez przepisy i nie powinien być zmieniany.
Szkolenia BHP
Czy instruktaż ogólny jest obowiązkowy ?
Ponieważ Instruktaż ogólny ma za zadanie zapoznać pracowników z podstawowymi przepisami BHP w zawartych w kodeksie pracy jak i również z układami zbiorowymi pracy, regulaminem pracy, zasadami bhp w danym zakładzie pracy, jest on jednym z ważniejszych elementów przy zatrudnieniu pracownika W instruktażu ogólnym, wstępnym przeprowadzanym przez naszych specjalistów poruszamy również zasady udzielania pierwszej pomocy.
Instruktaż ogólny muszą przejść wszyscy nowo zatrudnieni pracownicy. Bezsprzecznie dotyczy to również studentów na praktykach studenckich czy uczniów szkół zawodowych odbywających praktyczną naukę zawodu w zakładach pracy. Szkolenie takie powinno odbyć się dla pracowników przed dopuszczeniem ich do wykonywania pracy u danego pracodawcy. Instruktaż ogólny powinien być przeprowadzany przez pracowników służb bezpieczeństwa i higieny pracy istnieje też możliwość aby przy spełnieniu pewnych warunków został przeprowadzony przez pracodawcę lub przez pracownika wyznaczonego przez pracodawcę posiadającego ukończone aktualne szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracodawców pełniących zadania służby BHP.
Dokumentacja instruktażu BHP
Dla udokumentowania szkolenia (instruktażu ogólnego) pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy (lub pracodawcy) powinni prowadzić odpowiedni rejestr. Rejestr taki powinien zawierać:
- dane pracodawcy (nazwa, siedziba),
- nazwisko i imię pracownika,
- zawód wykonywany u pracodawcy lub stanowisko zajmowane u pracodawcy,
- tematyka instruktażu,
- nazwisko prowadzącego instruktaż,
- data instruktażu,
- podpis pracownika instruowanego.
Czas trwania i forma instruktażu ogólnego BHP?
Generalnie istruktaż ogólny trwa 3 godziny i jest liczony w godzinach lekcyjnych, trwających po 45 minut, a zatem 2 godziny 15 minut. Oczywiście ten czas może być wydłużony w zależności od tego jak bardzo niebezpieczny jest proces pracy który podjąć ma pracownik. Szkolenie wstępne może być wydłużone jeśli będzie to konieczne aby przekazać pracownikom niezbędną wiedzę ogólną z zakresu BHP.
Instruktaż ogólny – jak sama nazwa wskazuje – ma formę instruktażu [1]. W nowelizacji rozporządzenia [3] znajdziemy pełną definicję tej formy szkolenia. Brzmi ona następująco:
Instruktaż to forma szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 2 godziny lekcyjne, umożliwiająca uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności dotyczących wykonywania pracy i zachowania się w zakładzie pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.
Czy można być zwolnionym z instruktażu ogólnego. Zwracając uwagę na art. 2373 § 2 Kodeksu pracy [5], przeprowadzenie szkolenia wstępnego czyli instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego może nie być przeprowadzone tylko w przypadku, gdy pracownik podejmował pracę na tym samym stanowisku, u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem kolejnej umowy o pracę. Zatem jest to przypadek gdy umowa o pracę jest przedłużana bądź aneksowana o inne warunki niż stanowisko rozumiane jako proces pracy. Czyli jeśli ktoś awansuje z instruktora na starszego instruktora nie jest konieczne przeprowadzanie kolejnego instruktażu ogólnego.
Przykładowo, pracownik ma umowę o pracę na czas określony, która kończy się np. 30 września. 1 października podpisuje kolejną umowę o pracę z tym samym pracodawcą i na tym samym stanowisku. Pomimo zawarcia nowej umowy, nie ma ani jednego dnia przerwy w zatrudnieniu, a zatem nie trzeba powtarzać szkolenia wstępnego.
Jeżeli nastąpi przerwa w zatrudnieniu, nawet krótka, konieczne będzie ponowne przeprowadzenie szkolenia wstępnego.
Przykładowo, pracownikowi skończyła się umowa 30 września, a kolejną podpisał 2 października. To tylko jeden dzień przerwy, ale szkolenie wstępne trzeba przeprowadzić.
Kto może prowadzić instruktaż ogólny
Instruktaż ogólny, w zależności od sytuacji, może być przeprowadzony przez różne osoby.
Instruktaż ogólny prowadzi:
- Pracownik służby BHP u pracodawców, którzy utworzyli służbę BHP.
- Osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP, jeżeli pracodawca nie ma obowiązku tworzenia służby BHP i powierza je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.
- Pracodawca wykonujący zadania służby BHP, w przypadku, kiedy zatrudnia on do 10 pracowników albo do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (art. 23711 § 1 [5]).
- Pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bhp – np. w przypadku braku pracownika służby BHP lub w zastępstwie.
- Firma zewnętrzna, jeżeli pracodawca zatrudnia poniżej 100 pracowników i nie utworzył służby BHP, tylko korzysta w tym zakresie z usług firmy specjalistycznej.
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie instruktażu – przed rozpoczęciem przez pracownika pracy w danym zakładzie pracy – na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji, środków do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
| Lp. |
Temat szkolenia |
Liczba
godzin |
| 1 |
Istota bezpieczeństwa i higieny pracy |
0,6 |
| 2 |
Zakres obowiązków i uprawnień pracodawcy, pracowników oraz poszczególnych komórek organizacyjnych zakładu pracy i organizacji społecznych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy |
| 3 |
Odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy |
| 4 |
Zasady poruszania się na terenie zakładu pracy |
0,5 |
| 5 |
Zagrożenia wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie i podstawowe środki zapobiegawcze |
| 6 |
Podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy związane z obsługą urządzeń technicznych oraz transportem wewnątrzzakładowym |
0,4 |
| 7 |
Zasady przydziału odzieży roboczej i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, w tym w odniesieniu do stanowiska pracy instruowanego |
0,5 |
| 8 |
Porządek i czystość w miejscu pracy – ich wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo pracownika |
| 9 |
Profilaktyczna opieka lekarska – zasady jej sprawowania w odniesieniu do stanowiska instruowanego |
| 10 |
Podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie pożaru |
1 |
| 11 |
Postępowanie w razie wypadku, w tym organizacja i zasady udzielania pierwszej pomocy |
|
Razem: |
minimum
3 |
