Ochrona pożarowa, Ochrona PPOŻ, P.POŻ., Szkolenia PPOŻ
Gaśnice proszkowe
Gaśnice proszkowe są tymi najczęściej spotykanymi i najpopularniejszymi narzędzi stosowanymi do gaszenia pożarów w zarodku. W przeważającej mierze są przeznaczone do zwalczania pożarów z grup A, B i C (ciała stałe, ciecze łatwopalne i gazy palne). W tym artykule odpowiadamy na pytanie, dlaczego są one tak powszechnie stosowane i jakie są ich główne zalety oraz wady gaśnic proszkowych. Oto kilka najistotniejsze informacje, które mogą pomóc w zrozumieniu, jak działają gaśnice proszkowe i dlaczego warto je mieć na wyposażeniu.
Jak działają gaśnice proszkowe?
Gaśnice proszkowe zawierają proszek gaśniczy, który jest wypychany przez sprężony gaz. Mechanizm działania polega na odcięciu dostępu tlenu do ognia oraz neutralizacji ciepła, co skutecznie gasi pożar. Proszek tworzy barierę, która hamuje reakcje spalania, dzięki czemu ogień zostaje zdławiony.
Po naciśnięciu dźwigni gaśnicy proszkowej wyrzucany jest pod ciśnieniem azotu lub dwutlenku węgla drobny proszek (proszek gaśniczy np. na bazie fosforanów lub węglanów), którego nanocząsteczki przerywają reakcję spalania (działają jako inhibitor spalania) poprzez związanie wolnych rodników (antykatalitycznie), odcina dopływu tlenu (pełni rolę izolatora materiału palnego od tlenu) oraz przez efekt chłodzenia, skutecznie tłumi ogień z grup A, B, C
Zalety gaśnic proszkowych
- Uniwersalność: Gaśnice proszkowe mogą być używane do gaszenia pożarów z grup A (materiały stałe), B (ciecze) oraz C (gazy). Dzięki temu są wszechstronnym narzędziem, które sprawdzi się w różnych sytuacjach awaryjnych.
- Skuteczność: Szybko i efektywnie gaszą pożary, co jest niezwykle ważne w nagłych przypadkach, gdzie każda sekunda ma znaczenie.
- Bezpieczeństwo przy urządzeniach elektrycznych: Niektóre gaśnice proszkowe są bezpieczne do stosowania przy gaszeniu pożarów urządzeń elektrycznych o napięciu do 400 kV. To sprawia, że są odpowiednie dla przemysłowych i specjalistycznych zastosowań.
- Dostępność i cena: Gaśnice proszkowe są łatwo dostępne i zazwyczaj tańsze niż inne typy gaśnic, co czyni je popularnym wyborem w miejscach pracy i przestrzeniach przemysłowych.
Wady gaśnicy proszkowej
- Zanieczyszczenie: Po użyciu gaśnicy proszkowej, proszek może pozostawić trudne do usunięcia ślady, które mogą być szkodliwe dla elektroniki i precyzyjnych urządzeń.
- Skutki zdrowotne: Wdychanie proszku może być drażniące dla dróg oddechowych, dlatego po użyciu gaśnicy należy wietrzyć pomieszczenie i unikać bezpośredniego kontaktu z proszkiem.
- Ograniczenia w przestrzeniach zamkniętych: W zamkniętych pomieszczeniach proszek może znacznie ograniczyć widoczność, co utrudnia ewakuację i działania ratownicze.
Zastosowanie gaśnicy proszkowej
Gaśnice proszkowe znajdują zastosowanie w różnych miejscach, m.in.:
- Pojazdy: Są niezbędnym wyposażeniem w samochodach, zwłaszcza w przypadku pożarów silnika.
- Przestrzenie przemysłowe: Są skuteczne w magazynach, warsztatach i innych miejscach, gdzie przechowywane są różnorodne materiały łatwopalne.
Wskazówki dotyczące użytkowania gaśnic proszkowych
- Regularne przeglądy gaśnic: Aby zapewnić, że gaśnica jest zawsze gotowa do użycia, należy regularnie sprawdzać jej stan techniczny i serwisować ją zgodnie z zaleceniami producenta.
- Szkolenie: Osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo powinny przejść odpowiednie szkolenie, aby znać prawidłowe procedury użycia gaśnicy.
Podsumowanie
Gaśnice proszkowe to wszechstronne i skuteczne narzędzie do gaszenia różnorodnych pożarów. Choć mają pewne wady, takie jak możliwość zanieczyszczenia i konieczność ostrożności w zamkniętych przestrzeniach, ich zalety sprawiają, że są niezastąpione w wielu miejscach pracy i przestrzeniach przemysłowych. Kluczowe jest regularne przeprowadzanie przeglądów oraz odpowiednie szkolenie personelu z użycia gaśnic, aby w razie potrzeby każdy mógł sprawnie i bezpiecznie zareagować na pożar.
Aktualności BHP, Badania i pomiary, Komentarze przepisów KP, Ochrona PPOŻ, Szkolenia PPOŻ
Niniejszy artykuł przeznaczony jest dla osób, które w ramach swojej codziennej pracy wykonują przeglądy hydrantów. Skorzystają inspektorzy ochrony przeciwpożarowej, którzy nadzorują takie przeglądy w imieniu swojego pracodawcy. Wiedza przyda się również architektom i inżynierom wykorzystującym wyniki pomiarów wydajności i ciśnienia hydrantów do swoich opracowań – np. projektów, czy operatów przeciwpożarowych lub analiz oceny ryzyka.
Hydranty zewnętrzne
Obowiązek zaopatrzenia obiektu w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 Nr 124 poz. 1030), jak również z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lutego 2020 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jakie mają spełniać obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów (Dz.U. 2020 poz. 296).
Podstawowym źródłem wody do celów gaśniczych są w Polsce hydranty zewnętrzne. Hydranty mogące być wykorzystane do ochrony obiektu powinny być od niego oddalone (w linii prostej):
- najbliższy hydrant – w odległości 5-75 m od obiektu;
- każdy następny hydrant – w odległości nie większej niż 150 m od obiektu.
Wyżej wymienione odległości mają swoje praktyczne uzasadnienie. 5 m od chronionego budynku to odległość minimalna pozwalająca na wykorzystanie hydrantu w warunkach rozwiniętego pożaru, kiedy płomienie wychodzą przez okna. 75 m to odległość pozwalająca na szybkie zbudowanie zasilania dla pierwszego wozu gaśniczego minimalnym nakładem ratowników – może to zrobić np. kierowca nie spuszczając z oczu wozu z pracującą autopompą. 150 m to odległość pozwalająca na przetłoczenie wody z hydrantu na miejsce akcji gaśniczej bez konieczności stosowania pompy pośredniczącej. Spadek ciśnienia w wężach pożarniczych przyjmuje się 0,1 MPa na 100 mb, oczywiście również 0,1 MPa na 10 m wysokości tłoczenia – to pamiętam z zajęć z hydromechaniki z SGSP.
Wszystkie te założenia wyglądają optymistycznie pod warunkiem, że hydranty są sprawne i właściwie oznakowane, tzn. strażacy mogą je znaleźć i natychmiast wykorzystać. Wymagania rozporządzenia są niestety obarczone pewnymi ograniczeniami. Otóż najbliższy hydrant w odległości 76 m w linii prostej, z dojściem po utwardzonej drodze, kwalifikuje się do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie niezgodności. Natomiast hydrant w odległości 74 m, który jest oddzielony od chronionego budynku autostradą, linią kolejową, rzeką, itp. jest w porządku i nie ma się do czego przyczepić. Mucha nie siada. Na szczęście dla pierwszego przypadku minister przewidział podejście indywidualne i możliwość uzyskania odstępstwa – jedną z dróg jest ekspertyza ppoż. z wnioskiem do komendanta wojewódzkiego PSP.
No dobra, ale co to ma wspólnego z przeglądami hydrantów? Otóż ma! I tu płynnie przechodzimy do problemów…
Podstawowe błędy podczas wykonywania przeglądów hydrantów zewnętrznych
Pierwszym problemem z jakim się spotykam to pozostawienie właściciela obiektu w błogiej nieświadomości lub przekonaniu, że wszystko jest w porządku. Wiele razy spotkałem się z sytuacją, że hydranty były. Nawet były sprawne… ale były za blisko lub za daleko. To drugie zdecydowanie częściej. Często nawet taki stan rzeczy opisywała instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jako stan niebudzący cienia wątpliwości. IBP to temat na osobny artykuł. W mojej opinii obowiązkiem zarówno osoby wykonującej przegląd hydrantu, jak i autora instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, jest wskazanie niezgodności w zakresie lokalizacji hydrantu zewnętrznego. Podobnie brak oznakowania hydrantu jest pomijany w protokołach, a w przypadku hydrantów podziemnych to podstawa, decydująca o tym czy strażacy go w ogóle znajdą. W przypadku hydrantów wewnętrznych zauważamy, że jest zastawiony, brakuje węża lub trzeba uzupełnić oznakowanie… To co się dzieje z czujnością po wyjściu na zewnątrz budynku…?
Następna sprawa dotyczy właściwego stosowania metody pomiarowej. Ot, gówno chłopu nie zegarek! W przypadku hydrantów zewnętrznych mamy na rynku dostępne dwa zestawy urządzeń o badań. Pierwsze to przepływomierz o dużej przepustowości – rozwiązanie stosunkowo drogie i stosowane raczej rzadko. Drugie, zdecydowanie bardziej popularne, to zestaw dysz pomiarowych stosowanych w komplecie z manometrem. Wykorzystywana jest tu metoda badania przepływu z pomocą zwężek opisana szczegółowo w normach i literaturze.
Zgodnie z cyt. rozporządzeniem MSWiA z 2009 r. w Polsce dopuszczone do stosowania są hydranty o następującej budowie i wydajności nominalnej:
- hydranty nadziemne i podziemne DN 80 o wydajności nominalnej 10 dm3/s;
- hydranty nadziemne DN 100 o wydajności nominalnej 15 dm3/s (uwaga: polskie przepisy nie dopuszczają stosowania hydrantów podziemnych DN 100, kilka już takich widziałem, jest to bardzo niebezpieczne – strażacy nie mają na wyposażeniu armatury pozwalającej pobrać wodę z takiego hydrantu);
- hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150 o wydajności nominalnej 20 dm3/s;
- hydranty nadziemne DN 80 o wydajności nominalnej 5 dm3/s (przy ciśnieniu 0,1 MPa) dopuszczalne w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców nieprzekraczających 2000 os.
Najbardziej popularnym zestawem pomiarowym jest zestaw HYDRO-TEST firmy Biatech. W zestawie znajdziemy dysze o średnicach 22, 26, 32 i 37 milimetrów, które są przeznaczone do badania hydrantów o wydajności odpowiednio 5, 10, 15 i 20 dm3/s. Bardzo częstym błędem podczas pomiarów jest stosowanie dyszy nieodpowiedniej do badanego hydrantu. Najczęściej stosowane są dysze DP 26, czyli te do hydrantów o wydajności 10 dm3/s.
Zastosowanie za małej dyszy (np. DP 26 do hydrantu DN 100) nie pozwoli na właściwe zbadanie parametrów minimalnych hydrantu – hydrant DN 100 powinien mieć wydajność 15 dm3/s nawet jeśli dla obiektu wymagane jest 10 dm3/s. Z kolei zastosowanie za dużej dyszy (np. DP 26 do hydrantu DN 80 o wydajności 5 dm3/s – jednostki osadnicze do 2000 mieszkańców) prowadzi do sytuacji, gdzie mamy wymagane 5 dm3/s ale przy ciśnieniu około 0,06 MPa (a wymagane jest 0,1 MPa). W takim przypadku zastosowanie właściwej dyszy dałoby pozytywny wynik badania, ponieważ większa średnica dyszy powoduje większy spadek ciśnienia.
Kolejny problem to pewne bezrefleksyjne podejście do wyników pomiarów. Przy sprawnej sieci wodociągowej różnica między ciśnieniem statycznym a dynamicznym dla hydrantu DN 80 powinna wynosić około 0,05 MPa, a spadek większy niż 0,1 MPa powinien budzić poważne wątpliwości. W takim przypadku często problem tkwi w zasuwie, która nie została całkowicie otwarta. Zdarza się też, że na przyłączu wody zastosowano za mały wodomierz, który stawia duży opór płynącej wodzie.
Pomiar jednoczesny kilku hydrantów zewnętrznych
Często dla budynków wymaga się wody w takiej ilości, że konieczne staje się wykorzystanie dwóch lub więcej hydrantów. Wykonuje się wtedy badanie podczas poboru wody z kilku hydrantów jednocześnie. Brak świadomości jak to dobrze zrobić niesie za sobą bardzo poważne przekłamanie otrzymanych wyników.
Podstawowy zestaw HYDRO-TEST do badania hydrantów zewnętrznych posiada po jednej dyszy z każdego rozmiaru. Posiadając taki zestaw nie można wykonać pomiaru jednoczesnego z dwóch hydrantów o takiej samej wydajności nominalnej. Zastosowanie dwóch różnych dysz, np. DP 26 i DP 32 do badania dwóch hydrantów DN 80, spowoduje przekłamanie badania w sposób podobny jak opisałem wyżej w przypadku badania pojedynczego hydrantu. Takie przekłamanie może nie decydować o ogólnym wyniku pomiaru (pozytywny czy negatywny) jeśli sieć jest w dobrym stanie technicznym, ale nadal pozostaje błędem.
Niestety analizując protokoły z pomiarów hydrantów przy poborze jednoczesnym, a trafia ich do mnie dużo w związku z działalnością rzeczoznawcy, dostrzegam znacznie poważniejszy problem niż niewłaściwy dobór dysz. W mojej opinii wiele badań przy poborze jednoczesnym odbywa się w następujący sposób. Jedna dysza pomiarowa z manometrem montowana jest na jednym z hydrantów a drugi hydrant odkręcany jest na tzw. wolny wylew – czyli woda wypływa bez żadnego zdławienia przepływu przez nasadę np. 75 mm. Taki sposób wykonania badania dyskwalifikuje je całkowicie. Owszem zmierzone parametry są prawdziwe, ale znacznie większy spadek ciśnienia na drugim odkręconym hydrancie powoduje, że cały pomiar nie ma nic wspólnego z reakcją sieci wodociągowej na pobór wody z dwóch hydrantów pracujących w zakresie nominalnych wartości ciśnienia i wydajności przewidzianych przez producenta i wymaganych przepisami.
Badania i pomiary, Komentarze przepisów KP, Ochrona PPOŻ
System przeciwpożarowy z racji swego przeznaczenia wymaga szczególnej opieki i okresowej konserwacji. Konserwacja polega na zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania instalacji. Konserwator powinien w ustalonych odstępach czasu sprawdzić wszystkie elementy systemu przeciwpożarowego(czujki pożarowe, ręczne ostrzegacze pożarowe, elementy automatyki).
Przeglądy ppoż – dlaczego to takie ważne
Często słyszymy, iż podczas wystąpienia pożaru gaśnica była pusta, a system oddymiania klatki schodowej nie zadziałał. A przecież jest to niezwykle ważne, bo od tego zależy bezpieczeństwo mieszkańców i pracowników budynków! Często spotykamy się z przypadkami niesprawnych hydrantów, czujek dymu, czy niepoprawnie oznakowanych urządzeń PPOŻ.
Dlatego tak ważne są regularne przeglądy ppoż. i utrzymywanie urządzeń pożarowych w należytym stanie technicznym. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków odpowiadają za ich bezpieczeństwo pożarowe. Na ich barkach leży obowiązek wyposażenia obiektów w wymagany podręczny sprzęt gaśniczy oraz urządzenia ochrony ppoż. (Rozdział 2, § 4, pkt. 2). Ponadto są zobowiązani do utrzymania urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej.
To samo rozporządzenie narzuca obowiązek okresowych przeglądów i czynności konserwacyjnych gaśnic oraz urządzeń przeciwpożarowych – nie rzadziej niż raz w roku (Rozdział 1, § 3, pkt. 2 – 4).
Dlatego pamiętaj! Wykonuj regularnie przeglądy gaśnic, przegląd i konserwację hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych, systemu sygnalizacji pożarowej, drzwi i bram przeciwpożarowych, przegląd oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego, przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz innych urządzeń, w jakie wyposażony jest Twój obiekt! Poniżej dla ułatwienia przygotowaliśmy specjalną tabelę przedstawiającą czasookresy kontroli i przeglądów sprzętu ppoż.
Częstotliwość przeprowadzania przeglądów sprzętu ppoż – tabela
Badania i pomiary, Ochrona PPOŻ, Szkolenia PPOŻ
Czy wiesz, że regularny przegląd przeciwpożarowego wyłącznika prądu to kluczowy krok w zapewnieniu bezpieczeństwa Twojego biznesu?
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) to urządzenie służące do odcięcia zasilania elektrycznego w budynku w przypadku pożaru, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje niezbędne podczas pożaru. PWP jest obowiązkowy w budynkach o kubaturze powyżej 1000 m³.
Współpraca z nami to pewność, że Twój system ochrony przeciwpożarowej działa jak należy! Nasze doświadczenie i zaangażowanie gwarantują, że wszystkie elementy są sprawne, minimalizując ryzyko pożaru.
Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i swoich pracowników!
Skorzystaj z naszych usług przeglądu przeciwpożarowego wyłącznika prądu już dziś!
Ochrona PPOŻ
Przegląd gaśnic – kiedy powinien być wykonany?
Cykliczne przeglądy gaśnic (lub ich brak) mają bezsprzecznie odbicie w bezpieczeństwie pożarowym obiektu ale także wpływają spełnienie wymaganych prawem zadań związanych z ochroną przeciwpożarową budynku. Coroczne przeglądy gaśnic są wymagane nie tylko przez towarzystwa ubezpieczniowe, ale także organy nadzorujące pracę takie jak Państwowa Inspekcja Pracy, Inspekcja Sanitarna, możemy również spotkać się z mandatem ze strony Państwowej Straży Pożarnej. Zasady wykonywania przeglądów gaśnic w czasie których dochodzi do konserwacji i legalizacji gaśnic, a także innych urządzeń przeciwpożarowych są ściśle określone przez Polskie Normy bezpieczeństwa. Również producenci w swoich zaleceniach wskazują na bezpośrednią konieczność realizacji przeglądów gaśnic. Z zatem zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej gaśnice powinny przechodzić okresowe przeglądy techniczne oraz być poddawane czynnościom konserwacyjnym.
Przegląd gaśnic jak często należy wykonywać go w budynkach?
Przepisy prawa jasno wskazują że nie rzadziej niż raz w roku jednak zgodnie ze wskazaniami i instrukcjami producentów podręcznego sprzętu p.poż. Zatem możemy w dokumentacji techniczno-ruchowej podręcznego sprzętu znaleźć wskazanie, iż należy taką konserwację lub inne czynności wykonywać częściej. Jest to zrozumiałe, gdyż często tylko gaśnica stanowi jedyne i podstawowe narzędzie do walki z pożarem. Zazwyczaj gaśnice znajdują się w standardowym wyposażeniu budynków, obiektów (stadionów, samochodów itd) i to właśnie po ten sprzęt sięgamy w sytuacji. Aby nie ponosić prawnych ale także i moralnych skutków zdarzenia nasza gaśnica powinna mieć ważny termin przydatności – być zalegalizowana, żeby skutecznie prowadzić nią akcję gaśnicza. Oczywiście, jeśli wcześniej gaśnica ulegnie uszkodzeniu, trzeba zgłosić się do oddziału Zakładu Ochrony Przeciwpożarowej.
Legalizacja gaśnic – czy jest obowiązkowa?
Tak, ściśle określa to Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 roku (Dz.U.2010.109.719). Nakłada ono na właściciela lokalu obowiązek utrzymania gaśnicy w dobrym stanie technicznym i konserwowanie jej zgodnie z zaleceniami producenta. Przeglądy, konserwację i legalizację gaśnic w autoryzowanych punktach są konieczne nie tylko ze względu na obowiązek prawny. W ten sposób zarządca budynku zyskuje pewność, że gaśnice nie są uszkodzone i w razie zagrożenia będą sprawne. Chroni w ten sposób życie i zdrowie osób przebywających wewnątrz obiektu i należycie zabezpiecza znajdujące się w nim mienie.
Przeglądy gaśnic – kto może wykonać legalizację?
Oczywiście przeglądy gaśnic powinny zostać przeprowadzone w autoryzowanych serwisach i zakładach zajmujących się zabezpieczeniami pożarowymi przez wykwalifikowanego pracownika ochrony pożarowej. Osobę, która posiada właściwe uprawnienia (najlepiej gdy realizują te kontrole wykonujące czynności ochrony przeciwpożarowej wskazane przez ustawę np. specjalista / inspektor ochrony przeciwpożarowej), oraz odpowiednie umiejętności, przedmiotową wiedzę oraz sprzęt, którym może dokonać diagnostyki i przeprowadzić testy. Dlatego jeżeli interesuje Państwa przegląd gaśnic, zachęcamy do kontaktu z naszym biurem
biuro@bhp-szkolenia.info
tel. komórkowy +48 507 245 099.
Pomożemy zarówno w doborze sprzętu jak i dokonamy przeglądu, niezbędnego serwisu i konserwacji gaśnic.
Przeglądy, konserwacje i naprawy gaśnic wykonujemy w oparciu o:
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 07 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz.719).
• Specyfikacja techniczna. Zbiorniki przenośne. DT-UC-90/ZP.Pr.
• Normy PN-EN 12367 gaśnice przenośne – konserwacja.
• Instrukcja eksploatacyjno – serwisowa producentów przenośnych i przewoźnych gaśnic.
Co sprawdza się w procesie legalizacji gaśnic? Przede wszystkim:
• termin ważności gaśnicy;
• sprawność gaśnicy;
• zawartość środka gaśniczego;
• czy są jakiekolwiek uszkodzenia plomby, dyszy oraz całego sprzętu.
Po zakończeniu przeglądu Klient otrzymuje dokumenty w postaci protokołu z przeglądu potwierdzającego sprawność gaśnicy. Jest to protokół z okresowego przeglądu gaśnicy z uwagami, zaleceniami, legalizującego gaśnicę na kolejny okres wraz z informacją o terminie następnego przeglądu.
