Kto odpowiada za szkolenie wstępne BHP pracownika tymczasowego? Uważaj na kosztowne błędy!

Praca tymczasowa to niezwykle elastyczne i popularne rozwiązanie biznesowe. Opiera się na specyficznym, trójstronnym modelu współpracy: agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracownika, a następnie kieruje go do pracy w Twojej firmie – czyli do pracodawcy użytkownika. Choć formalnie nie nawiązujesz z tą osobą stosunku pracy, to właśnie na Twoim terenie i pod Twoim kierownictwem wykonuje ona swoje obowiązki.

Ten nietypowy układ rodzi wiele pytań w działach HR i BHP. Jednym z najczęstszych jest: kto właściwie powinien przeprowadzić szkolenie wstępne BHP pracownika tymczasowego? Odpowiedź jest jednoznaczna, a pomyłki w tym zakresie bywają surowo karane przez Państwową Inspekcję Pracy (PIP).

Szkolenie wstępne BHP to bezwzględny obowiązek Pracodawcy Użytkownika

Rozwiewamy wszelkie wątpliwości: zapewnienie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracownika tymczasowego jest obowiązkiem pracodawcy użytkownika.

Dlaczego tak jest? To bardzo logiczne i racjonalne rozwiązanie wpisane w polskie prawo. To przecież Ty (jako pracodawca użytkownik) jesteś organizatorem pracy. To na terenie Twojego zakładu znajdują się maszyny, substancje niebezpieczne i konkretne procesy technologiczne. Agencja pracy, zlokalizowana nierzadko w innym mieście, nie zna specyficznych zagrożeń występujących na danym stanowisku.

Co mówią przepisy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych?

Zasady te regulują dwa fundamentalne akty prawne:

1. Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (z dn. 9 lipca 2003 r. z późn. zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 2a, pracodawca użytkownik ma obowiązek m.in. dostarczyć odzież roboczą, środki ochrony indywidualnej oraz właśnie przeprowadzić szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Kodeks pracy (art. 237³ § 2), który jednoznacznie zabrania dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad BHP. Dotyczy to w równym stopniu pracowników etatowych, jak i tymczasowych.

Szkolenie wstępne dzieli się na instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Obydwa te etapy muszą zostać zrealizowane u pracodawcy użytkownika przed dopuszczeniem pracownika tymczasowego do pracy.

Pułapka umowna: nie ceduj BHP na agencję pracy!

Wielu przedsiębiorców, w ramach optymalizacji procesów, próbuje wpisać do umowy z agencją pracy tymczasowej klauzulę zdejmującą z nich obowiązek szkolenia BHP. To ogromny błąd!

Ważne: Wystrzegaj się jakichkolwiek porozumień, które przerzucają na agencję pracy obowiązek realizacji szkoleń BHP dla pracowników tymczasowych.

Przepisy ustawy o pracownikach tymczasowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Nie dają one podstaw do umownego przekazania odpowiedzialności za szkolenia formalnemu pracodawcy (agencji). Z punktu widzenia prawa, taki zapis w umowie jest nieważny. W razie wypadku przy pracy lub kontroli PIP, inspektor pociągnie do odpowiedzialności bezpośrednio pracodawcę użytkownika za niedopełnienie obowiązków z zakresu bezpieczeństwa.

A co z osobami na umowach cywilnoprawnych?

Praca tymczasowa to nie tylko umowy o pracę, ale często również umowy zlecenia. Czy zleceniobiorców z agencji obowiązują inne zasady? Absolutnie nie.

Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (w tym na umowach cywilnoprawnych).

Zleceniobiorcy z agencji pracy muszą mieć zapewnione warunki bezpieczeństwa na poziomie zbliżonym, a nierzadko identycznym, jak pracownicy etatowi. Oznacza to, że brak odpowiedniego przeszkolenia BHP osoby na umowie zleceniu jest rażącym naruszeniem, które inspektor PIP bez wahania zakwestionuje, co może skutkować dotkliwymi karami finansowymi.

Podział obowiązków BHP w pracy tymczasowej – podsumowanie

Aby łatwiej odnaleźć się w przepisach, przygotowaliśmy krótką tabelkę z podziałem odpowiedzialności: