Pracownik zewnętrzny na terenie zakładu – jakie powstają obowiązki w zakresie BHP.
Pracodawcy w większości są świadomi podstawowego zakresu obowiązków względem zatrudnianych przez siebie pracowników. Obecnie jednak coraz częściej można spotkać osoby wykonujące zadania dla pracodawcy na innej podstawie niż stosunek pracy – najczęściej umowach cywilno-prawnych lub w formie usługi przez samozatrudnionego. Oprócz pewnej formy „optymalizacji kosztów pracowniczych” pokutuje przeświadczenie, że skoro osoba taka nie jest pracownikiem to obowiązki jakich świadomość jest nie muszą być spełnione w tym wypadku. Jest to spory błąd, który może kosztować pracodawcę sporo nerwów i pieniędzy. Obecnie wykonywanie zadań zarobkowo nie ogranicza się już do klasycznej formy pracy na podstawie stosunku pracy. Bardzo często na terenie przedsiębiorstw znajdują się osoby, które wykonują czynności na innej podstawie jak firmy podwykonawcze, pracownicy na tzw. Samozatrudnieniu, zewnętrzni doradcy, etc. Pozostaje pytanie, czy od takiej osoby można wymagać przestrzegania zasad BHP obowiązujących naszych pracowników lub czy można narzucać pewne kwestie dotyczące bezpieczeństwa? Kodeks cywilny nie mówi wprost o takich obowiązkach stron i nie do końca jest to złe. Z pomocą na pewno przychodzi Kodeks pracy, gdzie w art. 304 § 1 można znaleźć informację: „Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą.” Bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa to obowiązek Pracodawcy chronienia zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;
reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;
zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;
uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;
zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;
zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
Co więcej art. 3041Kodeksu pracy wskazuje ponadto, że osoby fizyczne wykonujące prace na innej podstawie niż stosunek pracy muszą wykonywać obowiązki w zakresie bezpieczeństwa pracy określone przez pracodawcę, a zaliczają się do nich co najmniej:
– Znajomość przepisów i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, branie udziału w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawanie się wymaganym egzaminom sprawdzającym;
– Wykonywanie pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosowanie się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych;
– Dbanie o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy;
– Stosowanie środków ochrony zbiorowej, a także używanie przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem;
– Niezwłoczne zawiadamianie pracodawcy (lub osoby wskazanej) o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie;
– współpraca z pracodawcą i innymi osobami w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pozostaje jednak pytanie co z pracownikami firm zewnętrznych, jakie obowiązki w zakresie bhp ma firma zlecające pracę, które powinni realizować na terenie naszego zakładu pracy.
Obowiązki bhp wobec firm zewnętrznych pracujących na terenie zakładu pracy
Wszyscy pracodawcy w celu zapewnienia sprawnego działania własnej firmy i spełnieniu właściwych warunków pracy powinni dbać nie tylko o urządzenia ale również o środowisko pracy. Część firm samodzielnie realizuje te zadania zapewniając do prac technicznych związanych z utrzymaniem i zapewnieniem infrastruktury zgodnej z przepisami bhp własnych pracowników. Bardzo często pojawia się jednak konieczność wykonania prac wymagających specjalistycznego sprzętu bądź uprawnień, wykraczających poza możliwości pracowników wewnętrznych. Wówczas takie prace zleca się zewnętrznym podmiotom, dochodzi więc do sytuacji, kiedy na terenie jednej firmy pojawiają się pracownicy innego pracodawcy. W takiej sytuacji rodzą się wątpliwości i zagadnienia prawne dotyczące:
Obowiązków bhp wobec firm zewnętrznych pracujących na terenie naszego zakładu pracy.
Rodzaju niezbędnych informacji, które jesteśmy zobligowani przekazać firmie zewnętrznej oraz sposobu realizacji tego obowiązku.
Procedury postępowania w sytuacji wystąpienia wypadku pracownika firmy zewnętrznej.
Wzór oświadczenia pracownika firmy zewnętrznej
Oświadczenie BHP pracownika firmy zewnętrznej
Każdorazowy instruktaż zawierający poniżej wskazane elementy powinien zostać stosownie udokumentowany. Jeżeli umowa pomiędzy pracodawcami nie stanowi inaczej, należy po spotkaniu informacyjnym zebrać od uczestników oświadczenia o zapoznaniu się ze specyfiką zakładu pracy, zagrożeniach występujących na terenie zakładu pracy oraz o sposobie zabezpieczeń i postępowania w sytuacjach awaryjnych. Specjalnie dla Państwa przygotowaliśmy wzór oświadczenia do pobrania
Informowanie pracowników firm zewnętrznych
Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca, na którego terenie wykonują prace pracownicy zatrudnieni przez różnych pracodawców, jest obowiązany dostarczać tym pracodawcom określone informacje. Zalicza się do nich informacja o:
zagrożenia dla zdrowia i życia występujące w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach;
zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników.
Zagrożenia dla zdrowia i życia występujące w zakładzie pracy
Każdy z pracowników firmy zewnętrznej musi wiedzieć na co powinien uważać wykonując pracę na terenie innego pracodawcy. Ten punkt to nic innego jak zapoznanie tych osób z wynikami analizy ryzyka. Co ważne Nie ma potrzeby omawiania wszystkich stanowisk pracy. Należy odnieść się do miejsc, gdzie firma zewnętrzna będzie wykonywała pracę.
Przekazujemy najważniejsze informacje dotyczące ochrony przeciwpożarowej. Zapoznając z warunkami bhp i p.poż. należy przekazać i poruszyć następujące tematy:
w jakie urządzenia gaśnicze wyposażony jest obiekt,
gdzie zlokalizowane są urządzenia gaśnicze,
gdzie jest punkt zbiórki PPOŻ,
gdzie zlokalizowane są przyciski ręcznych ostrzegaczy pożarowych,
jak przebiegają drogi ewakuacyjne (można przekazać wydruk planu ewakuacyjnego),
gdzie zlokalizowane są najbliższe drzwi ewakuacyjne na obszarze prowadzenia prac,
jaka jest procedura postępowania w przypadku wystąpienia niewielkiego pożaru i/lub pojawienia się alarmu ppoż.,
numer na straż pożarną.
Informujemy o procedurze postępowania i wezwania pomocy w sytuacjach wypadkowych
dokładny adres firmy i nazwa (jeżeli wezwanie pogotowia będzie niezbędne),
lokalizacja defibrylatora, jeżeli jest na stanie zakładu pracy,
lokalizacja apteczek na określonych działach,
procedura uzupełniania środków opatrunkowych w apteczkach.
Wskazujemy kontakt do pracowników zakładu wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników. Czyli pracodawca zlecający pracę, przekazuje firmie zewnętrznej informację o osobach przeszkolonych w zakresie pierwszej pomocy oraz prowadzenia ewakuacji pracowników i zwalczania pożarów. Właściwym postepowaniem będzie również aby wśród pracowników podwykonawcy były osoby przeszkolone w zakresie udzielania pierwszej pomocy i posiadali apteczkę wyposażoną adekwatnie do zagrożeń występujących przy realizacji swoich specyficznych prac.
Postępowanie w sytuacji gdy pracownik firmy zewnętrznej ulegnie wypadkowi na terenie naszego zakładu pracy
Pracodawca zakładu, na którego terenie wypadkowi uległa osoba niebędąca jego pracownikiem ma obowiązek:
zapewnić poszkodowanemu udzielenie pierwszej pomocy,
zabezpieczyć miejsce wypadku,
zawiadomić niezwłocznie o wypadku pracodawcę poszkodowanego,
udostępnić miejsce wypadku i niezbędne materiały oraz udzielić informacji i wszechstronnej pomocy zespołowi powypadkowemu ustalającemu okoliczności i przyczyny wypadku.
Zespół powypadkowy pracodawcy, którego pracownik uległ wypadkowi powinien:
dokonać oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń ochronnych oraz zbadać warunki wykonywania pracy i inne okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku,
jeżeli jest to konieczne, sporządzić szkic lub wykonać fotografię miejsca wypadku,
wysłuchać wyjaśnień poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala,
zebrać informacje dotyczące wypadku od świadków wypadku,
zasięgnąć opinii lekarza, a w razie potrzeby opinii innych specjalistów, w zakresie niezbędnym do oceny rodzaju i skutków wypadku.
Podsumowanie Podsumowując pracownik firmy zewnętrznej lub wykonujący zadania na innej podstawie niż umowa o pracę na terenie zakładu musi bezwzględnie przestrzegać regulaminów BHP danego obiektu, posiadać ważne orzeczenia lekarskie, szkolenia BHP oraz stosować wymagane środki ochrony indywidualnej. Firma zewnętrzna odpowiada za bezpieczną organizację pracy, a główny pracodawca powinien wyznaczyć koordynatora bhp i zapewnić instruktaż z przekazaniem informacji o zagrożeniach występujących na terenie zakładu pracy oraz o sposobie zabezpieczeń i postępowania w sytuacjach awaryjnych. Zatem procedura wprowadzania firm zewnętrznych na teren zakładu powinna być zaimplementowana u każdego przedsiębiorcy, co ważne każda ze stron ma obowiązek dołożyć wszelkich starań, aby utrzymać bezpieczne warunki pracy przez cały okres ich prowadzenia a same zakresy obowiązków powinny być regulowane przez umowę. Oznacza to, że wszystkie ustalenia z usługodawcami zewnętrznymi należy dokumentować, wskazując obowiązki każdego z pracodawców.
W przypadku pytań bądź wątpliwości skontaktuj się z nami!
Praca z komputerem, przy monitorze ekranowym – czy mogą wystąpić warunki szkodliwe i uciążliwe?
Stanowisko pracy biurowej wyposażone w monitor ekranowy generuje pewne dla zdrowia, które zawsze powinny być jasno opisane i wskazane w ocenie ryzyka zawodowego. Oddziaływanie monitora ekranowego na pracownika może być tak duże, iż praca biurowa może być zakwalifikowana jako uciążliwa a nawet jako praca w warunkach szkodliwych. Dlatego tak istotne jest aby pracodawca przeprowadził ocenę stanowiska pracy, przenalizował zagrożenia zawodowe – dokonał oceny ryzyka zawodowego i wreszcie zapewnił bezpieczeństwo oraz wygodę jego użytkowania stanowiska komputerowego, spełnił określone wymagania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin, a także podjął przeciwdziałania jeśli wystąpią dodatkowe ryzyka.
Badania naukowe wskazują, że komputery – mimo niewątpliwego usprawnienia pracy, które wniosły – nadużywane, mogą być przyczyną kłopotów zdrowotnych. Praca z nimi niesie za sobą określone zagrożenia (a z nimi ryzyko wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych), które są definiowane przez środowisko pracy (czynniki fizyczne, chemiczne) i sposób wykonywania pracy. Praca z komputerem, przy monitorze ekranowym może nawet zostać zakwalifikowana do pracy w warunkach szkodliwych. W dniu 4 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie o sygn. akt III UK 150/18, w którym odniósł się do kwestii pracy o znacznej szkodliwości i uciążliwości przy elektronicznym monitorze jako pracy w szczególnych warunkach. W judykaturze wyjaśniano, że sama praca przed monitorem kineskopowym (monitor CRT) przed 2009 r. jeszcze nie była pracą w szczególnych warunkach. Zasadnicze znaczenie przy kwalifikowaniu pracy w szczególnych warunkach ma to, czy praca była wykonywana przy obciążeniu wzroku i czy wymagała precyzyjnego widzenia. Obie te cechy powinny wystąpić kumulatywnie.
Ocena warunków pracy
Zgodnie z zapisami Rozporządzenia na stanowiskach wyposażonych w monitory pracodawca musi przeprowadzać oceny warunków pracy w aspekcie:
organizacji stanowisk pracy,
stanu elementów wyposażenia stanowisk pracy,
obciążenia narządu wzroku oraz układu mięśniowo-szkieletowego pracowników,
obciążenia pracowników czynnikami fizycznymi (w tym oświetlenia stanowiska komputerowego) ,
obciążenia psychicznego pracowników wynikającego z organizacji pracy.
Ocenę warunków pracy należy przeprowadzić w szczególności dla nowo utworzonych stanowisk, konieczna jest również po zmianie organizacji i wyposażenia stanowisk. Po dokonaniu oceny pracodawca powinien podjąć wszelkie działania, które umożliwią usunięcie stwierdzonych zagrożeń i uciążliwości.
Czynniki fizyczne i chemiczne w pracy przy monitorze ekranowym
Wśród czynników fizycznych i chemicznych, o których negatywnym wpływie na organizm człowieka należy pamiętać podczas pracy biurowej przy komputerze, należy wymienić:
Promieniowanie cieplne (pochodzące od jednostki centralnej, monitora ekranowego i innych podłączonych do nich urządzeń). Skutkuje podwyższeniem temperatury otoczenia. Następstwem tego jest zmniejszenie wilgotności powietrza, które powinno kształtować się na poziomie co najmniej równym 40% w pomieszczeniach przeznaczonych do pracy z monitorami ekranowymi.
Pole elektromagnetyczne pochodzące od monitorów ekranowych, jednak o wyższych wartościach w przypadku starszych monitorów kineskopowych (CRT). Pole elektromagnetyczne powoduje polaryzację napięcia elektrostatycznego między człowiekiem a ekranem. Przy pracy przy monitorze skóra przyciąga naładowane cząsteczki kurzu w takim samym stopniu, jak naładowany elektrycznie ekran. Często prowadzi to do reakcji alergicznych, podrażnienia oczu, a nawet może pogarszać oddychanie.
Czynniki chemiczne, na przykład ozon wydzielający się z pracujących drukarek i kopiarek, będących szkodliwym oraz stosunkowo dokuczliwym problemem. Ozon powoduje wysuszanie błon śluzowych, czego efektem jest drapanie w gardle czy wysuszanie się oka. Ponadto niekorzystnie (dodatnio) jonizuje powietrze w pomieszczeniu, w którym znajduje się urządzenie go wydzielające. Problem w tym zakresie ujawnia się dopiero podczas długotrwałego używania sprzętu wydzielającego ozon.
Oświetlenie – bardzo istotne jest zapewnienie komfortu pracy wzrokowej przez właściwe natężenie oświetlenia i ograniczenie olśnienia bezpośredniego od na przykład okien, w szczególności przez zapewnienie żaluzji lub zasłon w oknach.
Sposób wykonywania pracy – organizacja stanowiska pracy – coraz więcej osób pracujących przy komputerach zgłasza się do lekarzy z różnego rodzaju bólami kręgosłupa i mięśni oraz schorzeniami układu krążenia. Powodem tego może być nieprawidłowe wyposażenie komputerowego stanowiska pracy i ustawienie jego elementów (np. wysokość biurka i siedziska uniemożliwiające naturalne położenie rąk przy obsłudze klawiatury lub niezapewniające odpowiedniej przestrzeni do umieszczenia nóg pod stołem, zbyt nisko postawiony monitor powodujący bóle karku itp.)
Zagrożenia psychospołeczne w pracy przy monitorze ekranowym
Zagrożenia psychospołeczne wynikają ze złego schematu pracy, niewłaściwej organizacji pracy oraz błędów w zarządzaniu, a także ze złego kontekstu społecznego pracy, i mogą mieć negatywne skutki psychologiczne, fizyczne i społeczne. Niektóre przykłady warunków pracy prowadzących do zagrożeń psychospołecznych:
nadmierne obciążenie pracą,
sprzeczne wymagania i brak jasności co do roli,
brak zaangażowania w podejmowanie decyzji, które mają wpływ na pracownika,
brak wpływu na sposób wykonywania pracy,
źle zarządzana zmiana organizacyjna,
niepewność zatrudnienia,
nieskuteczna komunikacja,
brak wsparcia ze strony kierownictwa lub współpracowników,
molestowanie psychologiczne i seksualne oraz trudni klienci, pacjenci, uczniowie itp.
Przy rozważaniu wymagań związanych z pracą ważne jest, aby nie mylić psychospołecznych czynników ryzyka, takich jak nadmierne obciążenie pracą, z warunkami, w których chociaż zadania są stymulujące, a czasem stanowią wyzwanie, istnieje wspierające środowisko pracy, w którym pracownicy mają wystarczającą autonomię oraz są dobrze wyszkoleni i zmotywowani do jak najlepszego wykonywania swoich obowiązków. Dobre środowisko psychospołeczne sprzyja osiąganiu dobrych wyników i rozwojowi osobistemu, a także dobremu samopoczuciu psychicznemu i fizycznemu pracowników.
Należy nadmienić, iż stres nie został zakwalifikowany do grupy czynników szkodliwych. Jednak ze względu na skutki biologiczne powinien być uwzględniany w ocenie ryzyka zawodowego przy pracy wykonywanej na stanowisku pracy wyposażonym w monitor ekranowy.
Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe na umowie zleceniu?
Odpowiadamy na zagadnienie umowa zlecenia a obowiązek szkolenia z bezpieczeństwa i higieny pracy.
Czy zatrudniając pracownika w oparciu o umowę zlecenia to również musimy go przeszkolić z zakresu bhp? Powszechnie przyjmuje się, że zleceniodawca nie ma obowiązku szkolić w zakresie bhp zleceniobiorcy. Zgodnie z przepisami przyjmuje się, że do zatrudnienia pracownika dochodzi przy podpisaniu umowy o pracę ale również w trybach takich jak powołanie, wybór, mianowanie czy spółdzielcza umowa o pracę (art. 68-72, art. 73-75, art. 76 i art. 77 Kodeksu Pracy). Umowa zlecenia zaś jest typową umową cywilnoprawną uregulowaną w polskim Kodeksie cywilnym. Niestety sprawa nie jest tak jednoznaczna i oczywista, w niektórych sytuacjach szkolenie wstępne w zakresie bhp przy podpisaniu umowy zleceni będzie wymagane.
Jak zatem wygląda praktyka, kiedy powinienem przeszkolić zleceniobiorcę w zakresie bhp a w jakim przypadku mogę tego zaniechać nie narażając się niedopełnienie obowiązków i związane z tym sankcje prawne. Pracodawcy na postawie art. 304 § 1 Kodeksu pracy są zobowiązani do zapewnienia zleceniobiorcom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym do pracy. Oznacza to iż, jeżeli rodzaj wykonywanej pracy, stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy lub przebiegiem procesów jest tak znaczny, że wskazane jest, aby nawet do doraźnego wykonywania tych prac lub przebywania w tych warunkach były dopuszczane wyłącznie osoby mające odpowiedni stan zdrowia i przeszkolone w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zleceniodawca powinien w takim przypadku wymagać od zleceniobiorcy poddania się szkoleniu w zakresie BHP, a także badaniu lekarskiemu. Sam zaś zleceniobiorca wykonując zlecenie w miejscu wyznaczonym i nadzorowanym przez zleceniodawce, narzędziami zleceniodawcy, zobowiązany jest przestrzegać zasad BHP.
Stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektora Pracy w sprawie szkolenia bhp i badań lekarskich przy umowie zleceniu
„(…) Jeżeli rodzaj wykonywanej pracy, stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy lub przebiegiem procesów jest tak znaczny, że wskazane jest, aby nawet do doraźnego wykonywania tych prac lub przebywania w tych warunkach były dopuszczane wyłącznie osoby fizyczne mające odpowiedni stan zdrowia i przeszkolone w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, to pracodawca lub inny podmiot organizujący pracę może wymagać od osoby, z którą zawiera umowę cywilnoprawną, poddania się badaniu lekarskiemu lub szkoleniu w zakresie bhp. Wówczas osoba ta ma na podstawie art. 211 Kodeksu pracy obowiązek odbyć szkolenie i poddać się badaniom lekarskim. (…)”
Potwierdzeniem dla zleceniodawców w rozumieniu przepisów może być stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 roku (sygn. akt III AUa 935/12) stwierdził co następuje:
umowa zlecenie umożliwia zlecającemu i wykonawcy ustalenie miejsca i czasu wykonywania pracy, niemniej jednak nakłada na tego pierwszego obowiązki związane z zapewnieniem higienicznych i bezpiecznych warunków pracy. W związku z powyższym, w praktyce część zleceniodawców decyduje się nie tylko na oddelegowanie zleceniobiorców na szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ale również wysyła ich na wstępne badania. W ten sposób unikają oni ewentualnego oskarżenia o niedopełnienie swoich obowiązków.
Sposób na rozwiązanie problematycznej kwestii szkolenia bhp przy umowie zlecenia
Rozwiązaniem kwestii szkolenia bhp przez strony podpisujące umowę cywilnoprawną taką jak umowa zlecenie może być zamieszczenie stosownego zapisu w treści umowy. To właśnie w umowie zlecenia zleceniodawca i zleceniobiorca powinni określić wszystkie kwestie dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. Bezsprzecznie takim zapisie powinni pamiętać przede wszystkim pracodawcy, ponieważ w przypadku gdy obowiązek ten nie będzie realizowany w właściwy sposób, to stroną odpowiedzialną będzie właśnie zleceniodawca. W umowie strony powinny zamieścić także stosowane zapisy dotyczące kwestii pokrycia kosztów zarówno szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również badań wstępnych. Oczywiście w tej kwestii nie przepisy nie wskazują, kto powinien ponieść ów koszt. Szkolenie bhp może finansować w całości zlecający, zleceniobiorca, poniesione koszty mogą być również rozłożone po równo na każdą z zainteresowanych stron.
Czy warto zaniechać szkolenia bhp przy umowie zlecenia?
Biorąc pod uwagę konsekwencje braku szkolenia w przypadku powstania wypadku czy szkody absolutnie nie warto. Sam koszt szkolenia wstępnego bhp jest bardzo niski w porównaniu z ryzykiem oraz ewentualnymi stratami związanymi z odpowiedzialnością w zakresie bhp. Chociaż może się wydawać, że szkolenie BHP nie zawsze jest obowiązkowe, absolutnie zawsze warto je przeprowadzić. Nie jest tu tylko kwestia potencjalnych strat finansowych związanych np. z wypłatą odszkodowań – chodzi o zdrowie i życie. Wstępne szkolenie BHP jest szczególnie potrzebne, ponieważ sytuacje kryzysowe zawsze mają miejsce nagle i bez zapowiedzi, a potem jest już za późno. Warto zawsze minimalnie wpisać klauzulę o obowiązku poddania się zleceniobiorcy przeszkoleniu do umowy zlecenia. Zagwarantować jej wykonanie można poprzez zastrzeżenie, iż w innym przypadku obowiązywać będzie zleceniobiorcę kara pieniężna lub natychmiastowe rozwiązanie umowy. Należy jednak pamiętać, że jeżeli kara będzie nieproporcjonalnie surowa, zleceniobiorca z łatwością obroni się przez jej otrzymaniem, a sąd uzna tę część umowy za nieważną.
Wymagania BHP dla zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej.
Prowadzenie działalności usługowej w zakresie fryzjerstwa, kosmetyki, tatuażu i odnowy biologicznej wiąże się z dostosowaniem lokalu użytkowego do wytycznych zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.), które określa m.in. wysokość pomieszczeń, oświetlenie, rodzaj wentylacji.
Przed rozpoczęciem działalności dotychczas zalecano uzyskanie pozytywnej opinii sanitarnej w zakresie spełnienia wymagań sanitarno–higienicznych w lokalu, w którym świadczone będą zabiegi z zakresu fryzjerstwa, kosmetyki, tatuażu i odnowy biologicznej. Do zaopiniowania przedstawiano dane opisujące lokal (powierzchnię, wyposażenie, wysokość, rodzaj wentylacji, oświetlenie, rozwiązania instalacji wodno–kanalizacyjnej, w tym dostęp do wody przeznaczonej do spożycia i jej jakość) oraz charakterystykę działalności i przewidywaną liczbę pracowników. Posiadanie opinii sanitarnej nie jest wymogiem prawnym.
Pomieszczenia stałej pracy (pomieszczeniu stałej pracy – rozumie się przez to pomieszczenie pracy, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny), nie powinny być lokalizowane poniżej poziomu otaczającego terenu, z wyjątkiem pomieszczeń, takich jak chłodnie, rozlewnie win). Pomieszczenia pracy poniżej poziomu otaczającego terenu (w garażu, kotłowni i warsztatach) mogą znajdować się, jedynie po uzyskaniu zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.
Wysokość pomieszczenia stałej pracy nie może być mniejsza niż:
3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia,
3,3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace mogące powodować występowanie substancji szkodliwych dla zdrowia.
Pomieszczenia pracy należy utrzymywać w czystości i porządku oraz zapewniać ich okresowe remonty i konserwacje w celu zachowania wymagań BHP. Pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom w szczególności:
odpowiednią temperaturę i wymiana powietrza (dobrze działająca wentylacja naturalna),
zabezpieczenie przed wilgocią oraz zabezpieczenie przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia,
wielkość pomieszczenia dostosowana do ilości stanowisk oraz obsługiwanych osób,
pomieszczenia jasne, o odpowiedniej ilości światła naturalnego i sztucznego,
podłogi równe, nie powodujące poślizgnięcia,
lustra duże i nie powodujące zniekształceń,
fotele do obsługi Klienta bezpieczne i ergonomiczne,
wszelkie uskoki, stopnie, schody właściwie oznakowane.
Pomieszczenia higieniczno – sanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Pomieszczenia higieniczno – sanitarne powinny być ogrzewane, oświetlone i wentylowane zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi i Polskimi Normami.
W zakładach świadczących usługi fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu oraz odnowy biologicznej wdrożone powinny być procedury regulujące sposób postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposoby przeprowadzenia dezynfekcji skóry i błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń.
Zagrożeniem dla zdrowia występującym na stanowiskach pracy w ww. zakładach są przede wszystkim choroby zakaźne takie jak:
choroba zakaźna objawiająca się wysypką,
choroby zakaźne górnych dróg oddechowych, jamy ustnej i gardła,
zakaźne choroby skóry i włosów, szczególnie choroby ropne, róża, choroby pasożytnicze (jak świerzb, wszawica), a także kiła,
zespól nabytego upośledzenia odporności (AIDS), który powstaje w wyniku zakażenia wirusem HIV jak również nosicieli wirusa HBS – żółtaczka wszczepienna,
zakazić się można tymi chorobami przez:
nie stosowanie rygoru higieny osobistej oraz dezynfekcji narzędzi
nie stosowanie rękawiczek, zwłaszcza gdy możliwe jest skaleczenie, np: przy goleniu
nie mycie i nie sterylizowanie narzędzi i sprzętu do wielokrotnego użycia.
W pomieszczeniach zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej możliwe musi być dokonywanie sterylizacji narzędzi wielokrotnego użycia (najskuteczniejsza dezynfekcja przy użyciu autoklawu). Procesy dezynfekcji należy przeprowadzać środkami biobójczymi zgodnymi z Ustawą z dnia 19 września 2002 r. o produktach biobójczych (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 252, ze zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2008 r. Nr. 234, poz. 1570 ze zm.) osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, podlegają obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym, a do takich należą osoby świadczące usługi kosmetyczne i fryzjerskie. Zakres i rodzaj wymaganych badań określa lekarz medycyny pracy.
W każdym zakładzie fryzjerskim powinna się znajdować apteczka pierwszej pomocy, oraz instrukcja udzielania pomocy przedlekarskiej.
Z dniem 1 stycznia 2012 roku przestało obowiązywać Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 31, poz. 273 – akt prawny nieobowiązujący – uchylona podstawa prawna) w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej określające standardy sanitarne dla firm usługowych z tej grupy. Do chwili obecnej nie ukazał się akt prawny zmieniający w/w rozporządzenie.
W projekcie nowego rozporządzenia (które można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia) zrezygnowano ze sztywnych zapisów dotyczących rozwiązań funkcjonalnych pomieszczeń obiektu, w szczególności pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, pozostawiając tę kwestię do dyspozycji osób zarządzających obiektem i ograniczając się jedynie do wskazania koniecznych do spełnienia wymagań gwarantujących zachowanie minimalnych warunków higieniczno–sanitarnych.
O pracy monotypowej mówimy, gdy czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż 5 minut. Przy częstotliwości powtarzania czynności większej niż 40 razy na minutę mięśnie nie mają możliwości odnowy swojej zdolności do skurczu.
Monotypię możemy zaliczyć do obciążenia dynamicznego, które związane jest z aktywnością ruchową. Aktywność ruchowa jest elementem definicji monotypii (powtarzalne ruchy robocze) oraz obciążenia dynamicznego. Monotypia pracy polega na wykonywaniu stale powtarzalnych ruchów roboczych – przykładem może być praca przy taśmie produkcyjnej). Obciążenie fizyczne można podzielić na: • obciążenie statyczne – powstające w wyniku wysiłku statycznego, podczas którego dochodzi do długotrwałego napięcia mięśni powodującego zahamowanie swobodnego przepływu krwi przez mięśnie. Doprowadza to szybko do ich zmęczenia oraz znacznie skraca czas wykonywania wysiłku. Typowym przykładem prac o znacznym wysiłku statycznym jest utrzymywanie narzędzia lub przedmiotu w wyciągniętej ręce, praca w wymuszonej pozycji, np. na kolanach; • obciążenie dynamiczne – związane z aktywnością ruchową, podczas której dochodzi do naprzemiennego skurczu i rozkurczu mięśni, co nie powoduje jednak tak dużych zmian w przepływie krwi przez mięśnie. Jego miarą jest wielkość energii wydatkowanej na pracę, tzw. wydatek energetyczny. W praktyce wysiłek dynamiczny i statyczny są w różnym stopniu elementami każdej pracy.
Mając na względzie powyższe definicje, monotypię możemy zaliczyć do obciążenia dynamicznego, które związane jest z aktywnością ruchową. O pracy monotypowej mówimy wtedy, gdy czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż 5 minut. Przy częstotliwości powtarzania czynności większej niż 40 razy na minutę mięśnie nie mają możliwości odnowy swojej zdolności do skurczu. Czynnik monotypii pozwala na ocenę obciążenia podczas pracy powtarzalnej w oparciu o liczbę powtórzeń operacji roboczych wykonywanych w czasie zmiany. Stanowisko i czynności pracy powinny być zaprojektowane tak, aby unikać obciążenia statycznego a także zbyt częstego powtarzania tych samych ruchów oraz umożliwiać ruch zgodnie z naturalnymi rytmami ruchu ciała. W przypadku prac polegających na wykonywaniu czynności powtarzalnych główne zagrożenie związane jest ze zbyt dużą częstością powtarzania tych samych czynności roboczych. Umiejętność oceny monotypii i obciążenia statycznego pozwalają na ocenę obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego człowieka podczas pracy. Określone zostały częstości graniczne klasyfikujące obciążenie monotypią jako małe, średnie lub duże. W celu oceny stosuje się metodę szacunkową. Ponieważ w tego typu pracy biorą udział jedynie niektóre grupy mięśni, występuje stan miejscowego zmęczenia, dając efekt uciążliwości pracy. W analizie brane są pod uwagę: • stopień ograniczenia ruchowego, • liczba powtórzeń, • wielkość rozwijanych sił przez mięśnie będące w trakcie pracy.
Szczęśliwego i bezpiecznego Nowego Roku od Zespołu Protecta BHP i PPOŻ
W nadchodzącym Nowym 2016 Roku chcemy życzyć dla wszystkich naszych Przyjaciół, Klientów, Współpracowników aby nadchodzący czas był pełen pomyślności i szczęścia. Abyśmy znaleźli również czas na chwilę zadumy nad tym co minęło i co nasz czeka… a podjęte działania zakończyły się samymi sukcesami. By nam wszystkim zdrowie dopisywało, a Miłości przybywało !!
