Szkolenie BHP nauczycieli i pracowników oświaty – kompletny przewodnik dla dyrektora szkoły

Zatrudnienie nowego nauczyciela lub pracownika niepedagogicznego wiąże się z szeregiem formalności. Jednym z najważniejszych i bezwzględnych obowiązków prawnych nakładanych na szefa placówki jest zorganizowanie odpowiedniego przeszkolenia z zakresu bezpieczeństwa. Dowiedz się, jak krok po kroku przeprowadzić szkolenie BHP nauczyciela, kiedy można z niego zrezygnować, jak zorganizować kurs pierwszej pomocy oraz czy dopuszczalne jest szkolenie BHP online.

1. Odpowiedzialność dyrektora za bezpieczne warunki w szkole

Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole oraz na zajęciach organizowanych poza jej obiektami (np. podczas wycieczek czy zielonych szkół) to podstawowy obowiązek dyrektora. Co istotne, zasada ta w równej mierze dotyczy uczniów, jak i całego personelu oświatowego.

Aby zrealizować ten cel, pracodawca musi zadbać o rzetelne przeszkolenie pracowników. Zgodnie z art. 237³ Kodeksu pracy, pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on:

1. Wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności,

2. Dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

⚠️ Uwaga Prawna: Dopuszczenie nauczyciela lub pracownika niepedagogicznego do pracy bez uprzedniego przeszkolenia w zakresie BHP stanowi rażące naruszenie przepisów prawa pracy. W razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) dyrektorowi szkoły grozi wysoka grzywna.

2. Wstępne szkolenie BHP nauczyciela niezwłocznie po zatrudnieniu

Każde szkolenie BHP nauczycieli i pracowników oświaty musi zostać zorganizowane przed formalnym dopuszczeniem do wykonywania obowiązków służbowych.

Dyrektorzy szkół powinni pamiętać o dwóch kluczowych zasadach finansowych i organizacyjnych:

• Czas pracy: Szkolenie BHP odbywa się zawsze w godzinach pracy pracownika.

• Brak opłat: Koszty szkolenia w całości pokrywa szkoła. Obciążanie nimi nauczyciela jest nielegalne.

3. Rodzaje szkoleń wstępnych: Instruktaż ogólny vs. stanowiskowy

Szkolenie wstępne BHP składa się z dwóch elementów. Warto wiedzieć, że w przypadku kadry pedagogicznej obowiązują pewne ułatwienia proceduralne.

Rodzaj szkolenia	Kogo dotyczy w szkole?	Zakres i cel szkolenia	Kto przeprowadza?
Instruktaż ogólny	Każdy nowo zatrudniony pracownik (nauczyciele, administracja, obsługa).	Zapoznanie z Kodeksem Pracy, regulaminem pracy placówki, zasadami BHP w danej szkole oraz udzielaniem pierwszej pomocy.	Pracownik służby BHP, pracodawca lub wyznaczony pracownik posiadający aktualne zaświadczenie BHP.
Instruktaż stanowiskowy	Pracownicy na stanowiskach robotniczych (np. woźny, konserwator, sprzątaczka) oraz uczniowie na praktykach.	Zapoznanie z czynnikami szkodliwymi na stanowisku, ryzykiem zawodowym i bezpiecznymi metodami pracy.	Wyznaczona osoba kierująca pracownikami lub dyrektor (przeszkoleni z metodyki instruktażu).

💡 Kluczowy fakt dla dyrektora: Instruktażu stanowiskowego NIE przeprowadza się dla nauczycieli! Nauczyciele nie wykonują pracy na stanowiskach robotniczych ani stwarzających bezpośrednie narażenie na czynniki niebezpieczne w rozumieniu przepisów o instruktażu stanowiskowym. W ich przypadku szkolenie wstępne sprowadza się do instruktażu ogólnego.

4. Ponowne zatrudnienie nauczyciela – kiedy szkolenie BHP nie jest wymagane?

Czy każdy nauczyciel wracający do tej samej szkoły musi przechodzić ponowne szkolenie wstępne BHP? Kodeks pracy przewiduje pewien wyjątek, jednak wymaga on spełnienia ścisłego warunku.

Szkolenie wstępne nie jest wymagane w przypadku podjęcia pracy na tym samym stanowisku, które pracownik zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem kolejnej umowy o pracę. Warunkiem koniecznym jest całkowity brak przerwy w zatrudnieniu.

📌 Analiza przypadku (Pułapka jednodniowej przerwy):

Nauczyciel był zatrudniony na czas określony do 31 sierpnia 2024 r. Kolejna umowa o pracę została zawarta od 2 września 2024 r.

Wniosek: Jednodniowa przerwa (1 września, nawet jeśli wypada w niedzielę lub dzień wolny) wyklucza uznanie, że zatrudnienie nastąpiło bezpośrednio po wcześniejszej umowie. Dyrektor ma prawny obowiązek ponownego przeszkolenia nauczyciela w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy.

5. Czy można zorganizować szkolenie BHP online dla nauczycieli?

Tak! Przepisy nie zabraniają prowadzenia szkoleń wstępnych w formie e-learningowej. Szkolenie BHP online dla nauczycieli to legalne, nowoczesne i wygodne rozwiązanie, które pozwala oszczędzić czas dyrekcji oraz kadry pedagogicznej.

Warunki organizacji szkolenia online:

1. Kurs musi odbywać się w godzinach pracy pracownika.

2. Program e-learningu musi spełniać wymogi ramowego programu instruktażu ogólnego.

3. Po ukończeniu kursu i zaliczeniu testu wydawana jest imienna karta szkolenia wstępnego BHP.

6. Przykładowy pakiet informacji BHP do przekazania kadrze pedagogicznej

Samo szkolenie to nie wszystko. W toku codziennej pracy dyrektor oraz służba BHP muszą zapoznać nauczycieli z konkretnymi zasadami panującymi na terenie szkoły:

• Ogrzewanie i warunki higieniczne: W salach lekcyjnych należy zapewnić temperaturę co najmniej 18°C. Jeśli nie jest to możliwe, dyrektor ma obowiązek zawiesić zajęcia, powiadamiając organ prowadzący.

• Nadzór nad uczniami w trakcie przerw: Dyżur na korytarzu szkolnym stanowi stanowisko pracy nauczyciela. Samowolne oddalenie się i pozostawienie uczniów bez opieki jest niedopuszczalne i grozi odpowiedzialnością dyscyplinarną.

• Pracownie i warsztaty: Przed rozpoczęciem zajęć przy maszynach lub w laboratoriach nauczyciel musi sprawdzić stan techniczny urządzeń i instalacji oraz zaznajomić uczniów z regulaminem bezpiecznej pracy.

• Postępowanie powypadkowe: Pracownik, który dowiedział się o wypadku, ma obowiązek natychmiast zapewnić poszkodowanemu opiekę, wezwać fachową pomoc medyczną oraz udzielić pierwszej pomocy.

7. Obowiązkowe kursy pierwszej pomocy i ochrona ppoż.

Oprócz standardowego szkolenia BHP, dyrektor placówki oświatowej musi spełnić dwa dodatkowe wymogi wynikające z przepisów resortowych:

A. Szkolenie z pierwszej pomocy (§ 21 rozporządzenia MENiS)

Pracownicy szkoły (zarówno nauczyciele, jak i personel niepedagogiczny) podlegają obowiązkowemu przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

• Kto prowadzi? Lekarze systemu, pielęgniarki, ratownicy medyczni lub odpowiednio przygotowani nauczyciele.

• Kiedy przeprowadzić? Najlepiej przed dopuszczeniem do pracy lub w pierwszych dniach zatrudnienia.

B. Obowiązki przeciwpożarowe (PPOŻ)

Choć odrębne szkolenie ppoż. nie jest wymienione wprost jako osobny kurs cykliczny, przepisy nakładają obowiązek zapoznania pracowników z:

• Aktualnymi przepisami przeciwpożarowymi,

• Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) danej szkoły.

C. Obowiązek informacyjny pracodawcy

Przed dopuszczeniem do pracy dyrektor musisz przekazać pracownikowi informację o osobach wyznaczonych do:

1. Udzielania pierwszej pomocy,

2. Wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji.

Informacja ta (zawierająca imię, nazwisko, miejsce pracy i telefon) może być przekazana pisemnie lub elektronicznie, a od pracownika należy odebrać oświadczenie o zapoznaniu się z tymi danymi.

8. Podsumowanie i dokumentacja w aktach osobowych

Po przeprowadzeniu instruktażu ogólnego należy wystawić Kartę szkolenia wstępnego BHP. Potwierdzenie odbycia szkolenia oraz oświadczenia o zapoznaniu się z ryzykiem zawodowym i przepisami ppoż. włącza się do akt osobowych pracownika (Część B).

🚀 Szukasz profesjonalnych szkoleń BHP dla szkół i przedszkoli?

Zadbaj o bezpieczeństwo kadry pedagogicznej i spełnij wszystkie wymogi PIP oraz MEN bez zbędnego stresu! Oferujemy:

• Szkolenia BHP online dla nauczycieli i pracowników obsługi,

• Praktyczne kursy pierwszej pomocy prowadzone przez ratowników medycznych,

• Opracowanie i aktualizację Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) oraz ocenę ryzyka zawodowego.

👉 Skontaktuj się z nami i sprawdź ofertę dla swojej placówki!