Aktualności BHP, bhp, bhp Brwinów, bhp Milanówek, bhp Piastów, bhp Pruszków, bhp Ursus, BHP w szkole, Komentarze przepisów KP, Ochrona pożarowa, Ochrona PPOŻ, P.POŻ., Prawo Pracy, Szkolenia BHP
Szkolenie BHP nauczycieli i pracowników oświaty – kompletny przewodnik dla dyrektora szkoły
Zatrudnienie nowego nauczyciela lub pracownika niepedagogicznego wiąże się z szeregiem formalności. Jednym z najważniejszych i bezwzględnych obowiązków prawnych nakładanych na szefa placówki jest zorganizowanie odpowiedniego przeszkolenia z zakresu bezpieczeństwa. Dowiedz się, jak krok po kroku przeprowadzić szkolenie BHP nauczyciela, kiedy można z niego zrezygnować, jak zorganizować kurs pierwszej pomocy oraz czy dopuszczalne jest szkolenie BHP online.
1. Odpowiedzialność dyrektora za bezpieczne warunki w szkole
Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole oraz na zajęciach organizowanych poza jej obiektami (np. podczas wycieczek czy zielonych szkół) to podstawowy obowiązek dyrektora. Co istotne, zasada ta w równej mierze dotyczy uczniów, jak i całego personelu oświatowego.
Aby zrealizować ten cel, pracodawca musi zadbać o rzetelne przeszkolenie pracowników. Zgodnie z art. 237³ Kodeksu pracy, pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on:
-
Wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności,
-
Dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
⚠️ Uwaga Prawna: Dopuszczenie nauczyciela lub pracownika niepedagogicznego do pracy bez uprzedniego przeszkolenia w zakresie BHP stanowi rażące naruszenie przepisów prawa pracy. W razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) dyrektorowi szkoły grozi wysoka grzywna.
2. Wstępne szkolenie BHP nauczyciela niezwłocznie po zatrudnieniu
Każde szkolenie BHP nauczycieli i pracowników oświaty musi zostać zorganizowane przed formalnym dopuszczeniem do wykonywania obowiązków służbowych.
Dyrektorzy szkół powinni pamiętać o dwóch kluczowych zasadach finansowych i organizacyjnych:
3. Rodzaje szkoleń wstępnych: Instruktaż ogólny vs. stanowiskowy
Szkolenie wstępne BHP składa się z dwóch elementów. Warto wiedzieć, że w przypadku kadry pedagogicznej obowiązują pewne ułatwienia proceduralne.
| Rodzaj szkolenia |
Kogo dotyczy w szkole? |
Zakres i cel szkolenia |
Kto przeprowadza? |
| Instruktaż ogólny |
Każdy nowo zatrudniony pracownik (nauczyciele, administracja, obsługa). |
Zapoznanie z Kodeksem Pracy, regulaminem pracy placówki, zasadami BHP w danej szkole oraz udzielaniem pierwszej pomocy. |
Pracownik służby BHP, pracodawca lub wyznaczony pracownik posiadający aktualne zaświadczenie BHP. |
| Instruktaż stanowiskowy |
Pracownicy na stanowiskach robotniczych (np. woźny, konserwator, sprzątaczka) oraz uczniowie na praktykach. |
Zapoznanie z czynnikami szkodliwymi na stanowisku, ryzykiem zawodowym i bezpiecznymi metodami pracy. |
Wyznaczona osoba kierująca pracownikami lub dyrektor (przeszkoleni z metodyki instruktażu). |
💡 Kluczowy fakt dla dyrektora: Instruktażu stanowiskowego NIE przeprowadza się dla nauczycieli! Nauczyciele nie wykonują pracy na stanowiskach robotniczych ani stwarzających bezpośrednie narażenie na czynniki niebezpieczne w rozumieniu przepisów o instruktażu stanowiskowym. W ich przypadku szkolenie wstępne sprowadza się do instruktażu ogólnego.
4. Ponowne zatrudnienie nauczyciela – kiedy szkolenie BHP nie jest wymagane?
Czy każdy nauczyciel wracający do tej samej szkoły musi przechodzić ponowne szkolenie wstępne BHP? Kodeks pracy przewiduje pewien wyjątek, jednak wymaga on spełnienia ścisłego warunku.
Szkolenie wstępne nie jest wymagane w przypadku podjęcia pracy na tym samym stanowisku, które pracownik zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem kolejnej umowy o pracę. Warunkiem koniecznym jest całkowity brak przerwy w zatrudnieniu.
📌 Analiza przypadku (Pułapka jednodniowej przerwy):
Nauczyciel był zatrudniony na czas określony do 31 sierpnia 2024 r. Kolejna umowa o pracę została zawarta od 2 września 2024 r.
Wniosek: Jednodniowa przerwa (1 września, nawet jeśli wypada w niedzielę lub dzień wolny) wyklucza uznanie, że zatrudnienie nastąpiło bezpośrednio po wcześniejszej umowie. Dyrektor ma prawny obowiązek ponownego przeszkolenia nauczyciela w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy.
5. Czy można zorganizować szkolenie BHP online dla nauczycieli?
Tak! Przepisy nie zabraniają prowadzenia szkoleń wstępnych w formie e-learningowej. Szkolenie BHP online dla nauczycieli to legalne, nowoczesne i wygodne rozwiązanie, które pozwala oszczędzić czas dyrekcji oraz kadry pedagogicznej.
Warunki organizacji szkolenia online:
-
Kurs musi odbywać się w godzinach pracy pracownika.
-
Program e-learningu musi spełniać wymogi ramowego programu instruktażu ogólnego.
-
Po ukończeniu kursu i zaliczeniu testu wydawana jest imienna karta szkolenia wstępnego BHP.
6. Przykładowy pakiet informacji BHP do przekazania kadrze pedagogicznej
Samo szkolenie to nie wszystko. W toku codziennej pracy dyrektor oraz służba BHP muszą zapoznać nauczycieli z konkretnymi zasadami panującymi na terenie szkoły:
-
Ogrzewanie i warunki higieniczne: W salach lekcyjnych należy zapewnić temperaturę co najmniej 18°C. Jeśli nie jest to możliwe, dyrektor ma obowiązek zawiesić zajęcia, powiadamiając organ prowadzący.
-
Nadzór nad uczniami w trakcie przerw: Dyżur na korytarzu szkolnym stanowi stanowisko pracy nauczyciela. Samowolne oddalenie się i pozostawienie uczniów bez opieki jest niedopuszczalne i grozi odpowiedzialnością dyscyplinarną.
-
Pracownie i warsztaty: Przed rozpoczęciem zajęć przy maszynach lub w laboratoriach nauczyciel musi sprawdzić stan techniczny urządzeń i instalacji oraz zaznajomić uczniów z regulaminem bezpiecznej pracy.
-
Postępowanie powypadkowe: Pracownik, który dowiedział się o wypadku, ma obowiązek natychmiast zapewnić poszkodowanemu opiekę, wezwać fachową pomoc medyczną oraz udzielić pierwszej pomocy.
7. Obowiązkowe kursy pierwszej pomocy i ochrona ppoż.
Oprócz standardowego szkolenia BHP, dyrektor placówki oświatowej musi spełnić dwa dodatkowe wymogi wynikające z przepisów resortowych:
A. Szkolenie z pierwszej pomocy (§ 21 rozporządzenia MENiS)
Pracownicy szkoły (zarówno nauczyciele, jak i personel niepedagogiczny) podlegają obowiązkowemu przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
-
Kto prowadzi? Lekarze systemu, pielęgniarki, ratownicy medyczni lub odpowiednio przygotowani nauczyciele.
-
Kiedy przeprowadzić? Najlepiej przed dopuszczeniem do pracy lub w pierwszych dniach zatrudnienia.
B. Obowiązki przeciwpożarowe (PPOŻ)
Choć odrębne szkolenie ppoż. nie jest wymienione wprost jako osobny kurs cykliczny, przepisy nakładają obowiązek zapoznania pracowników z:
C. Obowiązek informacyjny pracodawcy
Przed dopuszczeniem do pracy dyrektor musisz przekazać pracownikowi informację o osobach wyznaczonych do:
-
Udzielania pierwszej pomocy,
-
Wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji.
Informacja ta (zawierająca imię, nazwisko, miejsce pracy i telefon) może być przekazana pisemnie lub elektronicznie, a od pracownika należy odebrać oświadczenie o zapoznaniu się z tymi danymi.
8. Podsumowanie i dokumentacja w aktach osobowych
Po przeprowadzeniu instruktażu ogólnego należy wystawić Kartę szkolenia wstępnego BHP. Potwierdzenie odbycia szkolenia oraz oświadczenia o zapoznaniu się z ryzykiem zawodowym i przepisami ppoż. włącza się do akt osobowych pracownika (Część B).
🚀 Szukasz profesjonalnych szkoleń BHP dla szkół i przedszkoli?
Zadbaj o bezpieczeństwo kadry pedagogicznej i spełnij wszystkie wymogi PIP oraz MEN bez zbędnego stresu! Oferujemy:
-
Szkolenia BHP online dla nauczycieli i pracowników obsługi,
-
Praktyczne kursy pierwszej pomocy prowadzone przez ratowników medycznych,
-
Opracowanie i aktualizację Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) oraz ocenę ryzyka zawodowego.
👉 Skontaktuj się z nami i sprawdź ofertę dla swojej placówki!
Aktualności BHP, Badania i pomiary, bhp Grodzisk Mazowiecki, bhp Michałowice, bhp Piastów, bhp Pruszków, bhp Ursus, BHP w szkole, bhp Warszawa, bhp Żyrardów, Komentarze przepisów KP, Ocena ryzyka, Oświetlenie
Pomiary oświetlenia od wynajmującego biuro. Czy pracodawca musi je powtarzać?
Wynajmujesz nowoczesną przestrzeń biurową dla swojego zespołu. Przy odbiorze lokalu właściciel budynku przekazuje Ci komplet dokumentów, w tym oficjalny protokół z pomiarów natężenia światła. Wynika z niego jasno: „wszystko jest w normie”.
Czy jako pracodawca możesz odetchnąć z ulgą i schować dokument do szuflady, czy jednak ciąży na Tobie obowiązek zamówienia własnych badań? Przyglądamy się przepisom i podpowiadamy, jak uniknąć bolesnych wpadek podczas kontroli PIP.
Co o oświetleniu mówią przepisy BHP?
Zacznijmy od podstaw, czyli od obowiązków, jakie nakłada na Ciebie prawo. Zgodnie z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP, jako pracodawca masz bezwzględny obowiązek zapewnić oświetlenie elektryczne wszędzie tam, gdzie przebywają Twoi ludzie – w nocy oraz zawsze wtedy, gdy światło dzienne jest niewystarczające.
Jakie to ma być światło? Dokładne parametry techniczne dyktują Polskie Normy.
💡 Aktualna norma: Dokumentem, który obecnie określa wymagania dotyczące komfortu wzrokowego i wydolności pracowników w pomieszczeniach, jest PN-EN 12464-1:2022-01 („Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach”).
Pamiętaj: to na Tobie, jako pracodawcy, spoczywa ostateczna odpowiedzialność za to, czy stanowisko pracy jest bezpieczne i ergonomiczne. Nawet jeśli tylko wynajmujesz biuro.
Dostałeś protokół od wynajmującego. Co teraz?
Dobra wiadomość jest taka: prawo nie nakazuje ślepego powtarzania pomiarów, jeśli ktoś już je prawidłowo wykonał. Jeżeli otrzymałeś od właściciela budynku rzetelną dokumentację, z której wynika, że normy są spełnione, nie musisz wydawać pieniędzy na kolejnego audytora.
Zanim jednak uznasz temat za zamknięty, musisz zrobić jedną rzecz: dokładnie przeanalizować otrzymany protokół. Diabeł tkwi bowiem w szczegółach (i punktach pomiarowych).
Kiedy dokument od wynajmującego JEST wystarczający?
Możesz bezpiecznie polegać na papierach od właściciela budynku, jeśli:
-
W protokole wskazano konkretne, precyzyjne punkty pomiarowe.
-
Twoje biurka i stanowiska komputerowe stoją dokładnie w tych samych miejscach, w których mierzono natężenie światła.
-
Z dokumentu wynikają realne, cyfrowe wartości dopasowane do charakteru pracy biurowej.
Czerwone flagi. Kiedy musisz powtórzyć pomiary oświetlenia?
Istnieją sytuacje, w których dokumentacja od wynajmującego staje się bezwartościowym świstkiem papieru. Musisz przeprowadzić własne pomiary natężenia światła, jeśli:
-
Pomiary były zbyt ogólne: Protokół zawiera jedynie średnią dla całego pomieszczenia, zamiast konkretnych wyników dla poszczególnych stanowisk pracy.
-
Brak punktów pomiarowych: Z dokumentu nie da się wyczytać, gdzie dokładnie stał luksomierz podczas badania.
-
Zmieniłeś aranżację wnętrza (fit-out): To najczęstszy grzech. Wynajmujący zmierzył puste biuro (tzw. open space), a Ty postawiłeś ścianki działowe, wysokie szafy kartotekowe, boksy akustyczne lub po prostu inaczej rozstawiłeś biurka. Każda taka zmiana wpływa na to, jak rozkłada się światło i może powodować powstawanie cieni.
Złota zasada: Jeśli układ Twoich biurek nie pokrywa się idealnie z mapą pomiarów od wynajmującego – dla własnego bezpieczeństwa i zdrowia pracowników musisz wezwać specjalistę, który zbada oświetlenie stanowiskowe na nowo.
Podsumowanie
Papier od właściciela budynku to świetny punkt wyjścia i potencjalna oszczędność. Jednak to pracodawca odpowiada przed Inspekcją Pracy. Zanim przyjmiesz wyniki „w ciemno”, upewnij się, że urzędnik badający Twoje biuro nie dopatrzy się niedoświetlonych stanowisk pracy, ukrytych za nowo postawioną ścianką działową.
BHP w szkole, Komentarze przepisów KP, Kurs Pierwszej Pomocy
Wyznaczenie osób odpowiedzialnych za pierwszą pomoc w razie wypadku w szkole
Zgodnie z art. 209 kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.) każdy pracodawca ma obowiązek wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy. Ich obowiązkiem jest organizacja pierwszej pomocy i zadbanie o wyposażenie apteczki. Zapis obejmuje również dyrektorów szkół. Dane wyznaczonych osób i informacje kontaktowe powinny być łatwo dostępne dla każdego. Wyznaczenie osób odpowiedzialnych w szkole za pierwszą pomoc w razie wypadku nie zwalnia jednak innych nauczycieli z obowiązku ukończenia szkolenia z pierwszej pomocy. W sytuacji, gdy osoba wyznaczona do pomocy jest nieobecna, pierwszej pomocy musi przecież udzielić w przypadku ucznia bezpośredni opiekun dziecka, a w przypadku osoby dorosłej inny przeszkolony pracownik. Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach na podstawie art. 95a 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327) zarządza w § 21 co następuje: „pracownicy szkoły lub placówki podlegają przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy”. W dn. 9 listopada 2018r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 października 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Nowe przepisy wprowadziły obowiązek szkoleń z pierwszej pomocy dla pracowników szkoły. Dotychczas przepisy wymieniały tylko nauczycieli, w tym m.in. prowadzących laboratoria i zajęcia wychowania fizycznego. Według resortu edukacji taka zmiana zwiększy bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w szkole. Wspomniane przepisy wprowadziły obowiązek szkoleń z pierwszej pomocy dla pracowników szkoły. Dotychczas przepisy wymieniały tylko nauczycieli, w tym m.in. prowadzących laboratoria i zajęcia wychowania fizycznego. Według resortu edukacji taka zmiana zwiększy bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w szkole. Wynika z tego, że każda osoba pracująca w szkole musi przejść szkolenie z pierwszej pomocy do 1 marca 2019r. Są to osoby pracujące np. w administracji placówki oświatowej, osoby dbające o porządek w szkole, czy osoby wydające dzieciom posiłki. W poprzednim brzemieniu przepis obejmował tylko nauczycieli, w szczególności pracujących w laboratoriach, warsztatach czy prowadzących zajęcia wychowania fizycznego. Celem wprowadzenia obowiązkowych szkoleń z pierwszej pomocy jest jak najszybsze wyeliminowanie czynnika zagrażającego życiu dziecka w razie wypadku przed dotarciem fachowej pomocy medycznej.
Czy obowiązek szkoleń z pierwszej pomocy w szkołach jest obligatoryjny we wszystkich placówkach?
Uwzględnione w Rozporządzeniu MEN z dn. 31 października 2018 r. zmiany dotyczące kwestii przeszkolenia w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej obowiązują wszystkich dyrektorów szkół wraz z personelem – zarówno placówek publicznych, jak i niepublicznych na wszystkich stopniach kształcenia.
Podstawy prawne i zasady przeprowadzania szkolenia z pierwszej pomocy dla nauczycieli
Paragraf 21 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003 r. nr 6 poz. 69 ze zm.) zawiera zapis mówiący o tym, że nauczyciel podlega obowiązkowi ukończenia szkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Za organizację szkolenia z pierwszej pomocy dla nauczyciela odpowiada dyrektor szkoły.
Nigdzie nie zostało jednak określone, kto może takie szkolenie przeprowadzić i jak powinien wyglądać program szkolenia. Prawo dotyczące szkolenia z pierwszej pomocy dla nauczycieli pozostawia pewną dowolność w kwestii formy i sposobu jego prowadzenia. Od 2002 roku przeszkolenie z pierwszej pomocy obowiązywało nauczycieli i wykładowców, a od 2018 roku również wszyscy pracownicy szkoły/placówki. Przepisy te dotyczą zarówno podmiotów publicznych jak i niepublicznych. Nie jest określony czas ważności takiego szkolenia za wyjątkiem opiekunów dzieci do lat 3.
Jeśli jednak chcemy, aby nauczyciele oprócz „papierka” zdobyli również praktyczne umiejętności w zakresie pierwszej pomocy, konieczne jest przeprowadzenie praktycznych zajęć, na których każdy nauczyciel przećwiczy wykonywanie resuscytacji czy obsługę defibrylatora AED. Warto przy tej okazji pochylić się nad zapisem § 20 wspomnianego rozporządzenia: „Pomieszczenia szkoły i placówki, w szczególności pokój nauczycielski, laboratoria, pracownie, świetlicę, warsztaty szkolne, pokój nauczycieli wychowania fizycznego, kierownika internatu (bursy) oraz kuchnię, wyposaża się w apteczki zaopatrzone w środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy i instrukcję o zasadach udzielania tej pomocy” i zastanowić się w w połączeniu z konsultacją zarówno zakładowym lekarzem medycyny pracy, służbami bhp oraz organem prowadzącym nad właściwym, dedykowanym wyposażeniem apteczki.
Inaczej sprawa ma się w przypadku żłobków oraz punktów opieki dla dzieci do lat 3 – w takich miejscach opiekunowie i wolontariusze muszą przechodzić szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy dziecku nie rzadziej niż raz na 2 lata.
Art. 18a. 1. Opiekun oraz wolontariusz zobowiązani są do odbycia co 2 lata szkolenia z udzielania dziecku pierwszej pomocy.
2.Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, nieodpłatnie zapewnia podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy.
My zalecamy, aby okres 2 lat, po którym należy odnowić przeszkolenie był dla każdego kto przechodzi kurs pierwszej pomocy, ponieważ medycyna i aktualne wytyczne ciągle się zmieniają, a te ważną wiedze należy odświeżać oraz powtarzać, aby w sytuacji stresowej mogła ona być użyta sprawnie i poprawnie. Autor wytycznych w zakresie udzielania pierwszej pomocy czyli Europejska Rada Resuscytacji (wydawane w Polsce za pośrednictwem (PRC) zaleca, by powtarzać naukę pierwszej pomocy nie rzadziej niż co 2 lata. Dzięki temu wiedza nauczycieli i innych pracowników dotycząca tego zagadnienia pozostanie aktualna i nie odejdzie w niepamięć.