Aktualności BHP, Badania i pomiary, Komentarze przepisów KP, Ochrona PPOŻ, Szkolenia PPOŻ
Niniejszy artykuł przeznaczony jest dla osób, które w ramach swojej codziennej pracy wykonują przeglądy hydrantów. Skorzystają inspektorzy ochrony przeciwpożarowej, którzy nadzorują takie przeglądy w imieniu swojego pracodawcy. Wiedza przyda się również architektom i inżynierom wykorzystującym wyniki pomiarów wydajności i ciśnienia hydrantów do swoich opracowań – np. projektów, czy operatów przeciwpożarowych lub analiz oceny ryzyka.
Hydranty zewnętrzne
Obowiązek zaopatrzenia obiektu w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 Nr 124 poz. 1030), jak również z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lutego 2020 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jakie mają spełniać obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów (Dz.U. 2020 poz. 296).
Podstawowym źródłem wody do celów gaśniczych są w Polsce hydranty zewnętrzne. Hydranty mogące być wykorzystane do ochrony obiektu powinny być od niego oddalone (w linii prostej):
- najbliższy hydrant – w odległości 5-75 m od obiektu;
- każdy następny hydrant – w odległości nie większej niż 150 m od obiektu.
Wyżej wymienione odległości mają swoje praktyczne uzasadnienie. 5 m od chronionego budynku to odległość minimalna pozwalająca na wykorzystanie hydrantu w warunkach rozwiniętego pożaru, kiedy płomienie wychodzą przez okna. 75 m to odległość pozwalająca na szybkie zbudowanie zasilania dla pierwszego wozu gaśniczego minimalnym nakładem ratowników – może to zrobić np. kierowca nie spuszczając z oczu wozu z pracującą autopompą. 150 m to odległość pozwalająca na przetłoczenie wody z hydrantu na miejsce akcji gaśniczej bez konieczności stosowania pompy pośredniczącej. Spadek ciśnienia w wężach pożarniczych przyjmuje się 0,1 MPa na 100 mb, oczywiście również 0,1 MPa na 10 m wysokości tłoczenia – to pamiętam z zajęć z hydromechaniki z SGSP.
Wszystkie te założenia wyglądają optymistycznie pod warunkiem, że hydranty są sprawne i właściwie oznakowane, tzn. strażacy mogą je znaleźć i natychmiast wykorzystać. Wymagania rozporządzenia są niestety obarczone pewnymi ograniczeniami. Otóż najbliższy hydrant w odległości 76 m w linii prostej, z dojściem po utwardzonej drodze, kwalifikuje się do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie niezgodności. Natomiast hydrant w odległości 74 m, który jest oddzielony od chronionego budynku autostradą, linią kolejową, rzeką, itp. jest w porządku i nie ma się do czego przyczepić. Mucha nie siada. Na szczęście dla pierwszego przypadku minister przewidział podejście indywidualne i możliwość uzyskania odstępstwa – jedną z dróg jest ekspertyza ppoż. z wnioskiem do komendanta wojewódzkiego PSP.
No dobra, ale co to ma wspólnego z przeglądami hydrantów? Otóż ma! I tu płynnie przechodzimy do problemów…
Podstawowe błędy podczas wykonywania przeglądów hydrantów zewnętrznych
Pierwszym problemem z jakim się spotykam to pozostawienie właściciela obiektu w błogiej nieświadomości lub przekonaniu, że wszystko jest w porządku. Wiele razy spotkałem się z sytuacją, że hydranty były. Nawet były sprawne… ale były za blisko lub za daleko. To drugie zdecydowanie częściej. Często nawet taki stan rzeczy opisywała instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jako stan niebudzący cienia wątpliwości. IBP to temat na osobny artykuł. W mojej opinii obowiązkiem zarówno osoby wykonującej przegląd hydrantu, jak i autora instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, jest wskazanie niezgodności w zakresie lokalizacji hydrantu zewnętrznego. Podobnie brak oznakowania hydrantu jest pomijany w protokołach, a w przypadku hydrantów podziemnych to podstawa, decydująca o tym czy strażacy go w ogóle znajdą. W przypadku hydrantów wewnętrznych zauważamy, że jest zastawiony, brakuje węża lub trzeba uzupełnić oznakowanie… To co się dzieje z czujnością po wyjściu na zewnątrz budynku…?
Następna sprawa dotyczy właściwego stosowania metody pomiarowej. Ot, gówno chłopu nie zegarek! W przypadku hydrantów zewnętrznych mamy na rynku dostępne dwa zestawy urządzeń o badań. Pierwsze to przepływomierz o dużej przepustowości – rozwiązanie stosunkowo drogie i stosowane raczej rzadko. Drugie, zdecydowanie bardziej popularne, to zestaw dysz pomiarowych stosowanych w komplecie z manometrem. Wykorzystywana jest tu metoda badania przepływu z pomocą zwężek opisana szczegółowo w normach i literaturze.
Zgodnie z cyt. rozporządzeniem MSWiA z 2009 r. w Polsce dopuszczone do stosowania są hydranty o następującej budowie i wydajności nominalnej:
- hydranty nadziemne i podziemne DN 80 o wydajności nominalnej 10 dm3/s;
- hydranty nadziemne DN 100 o wydajności nominalnej 15 dm3/s (uwaga: polskie przepisy nie dopuszczają stosowania hydrantów podziemnych DN 100, kilka już takich widziałem, jest to bardzo niebezpieczne – strażacy nie mają na wyposażeniu armatury pozwalającej pobrać wodę z takiego hydrantu);
- hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150 o wydajności nominalnej 20 dm3/s;
- hydranty nadziemne DN 80 o wydajności nominalnej 5 dm3/s (przy ciśnieniu 0,1 MPa) dopuszczalne w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców nieprzekraczających 2000 os.
Najbardziej popularnym zestawem pomiarowym jest zestaw HYDRO-TEST firmy Biatech. W zestawie znajdziemy dysze o średnicach 22, 26, 32 i 37 milimetrów, które są przeznaczone do badania hydrantów o wydajności odpowiednio 5, 10, 15 i 20 dm3/s. Bardzo częstym błędem podczas pomiarów jest stosowanie dyszy nieodpowiedniej do badanego hydrantu. Najczęściej stosowane są dysze DP 26, czyli te do hydrantów o wydajności 10 dm3/s.
Zastosowanie za małej dyszy (np. DP 26 do hydrantu DN 100) nie pozwoli na właściwe zbadanie parametrów minimalnych hydrantu – hydrant DN 100 powinien mieć wydajność 15 dm3/s nawet jeśli dla obiektu wymagane jest 10 dm3/s. Z kolei zastosowanie za dużej dyszy (np. DP 26 do hydrantu DN 80 o wydajności 5 dm3/s – jednostki osadnicze do 2000 mieszkańców) prowadzi do sytuacji, gdzie mamy wymagane 5 dm3/s ale przy ciśnieniu około 0,06 MPa (a wymagane jest 0,1 MPa). W takim przypadku zastosowanie właściwej dyszy dałoby pozytywny wynik badania, ponieważ większa średnica dyszy powoduje większy spadek ciśnienia.
Kolejny problem to pewne bezrefleksyjne podejście do wyników pomiarów. Przy sprawnej sieci wodociągowej różnica między ciśnieniem statycznym a dynamicznym dla hydrantu DN 80 powinna wynosić około 0,05 MPa, a spadek większy niż 0,1 MPa powinien budzić poważne wątpliwości. W takim przypadku często problem tkwi w zasuwie, która nie została całkowicie otwarta. Zdarza się też, że na przyłączu wody zastosowano za mały wodomierz, który stawia duży opór płynącej wodzie.
Pomiar jednoczesny kilku hydrantów zewnętrznych
Często dla budynków wymaga się wody w takiej ilości, że konieczne staje się wykorzystanie dwóch lub więcej hydrantów. Wykonuje się wtedy badanie podczas poboru wody z kilku hydrantów jednocześnie. Brak świadomości jak to dobrze zrobić niesie za sobą bardzo poważne przekłamanie otrzymanych wyników.
Podstawowy zestaw HYDRO-TEST do badania hydrantów zewnętrznych posiada po jednej dyszy z każdego rozmiaru. Posiadając taki zestaw nie można wykonać pomiaru jednoczesnego z dwóch hydrantów o takiej samej wydajności nominalnej. Zastosowanie dwóch różnych dysz, np. DP 26 i DP 32 do badania dwóch hydrantów DN 80, spowoduje przekłamanie badania w sposób podobny jak opisałem wyżej w przypadku badania pojedynczego hydrantu. Takie przekłamanie może nie decydować o ogólnym wyniku pomiaru (pozytywny czy negatywny) jeśli sieć jest w dobrym stanie technicznym, ale nadal pozostaje błędem.
Niestety analizując protokoły z pomiarów hydrantów przy poborze jednoczesnym, a trafia ich do mnie dużo w związku z działalnością rzeczoznawcy, dostrzegam znacznie poważniejszy problem niż niewłaściwy dobór dysz. W mojej opinii wiele badań przy poborze jednoczesnym odbywa się w następujący sposób. Jedna dysza pomiarowa z manometrem montowana jest na jednym z hydrantów a drugi hydrant odkręcany jest na tzw. wolny wylew – czyli woda wypływa bez żadnego zdławienia przepływu przez nasadę np. 75 mm. Taki sposób wykonania badania dyskwalifikuje je całkowicie. Owszem zmierzone parametry są prawdziwe, ale znacznie większy spadek ciśnienia na drugim odkręconym hydrancie powoduje, że cały pomiar nie ma nic wspólnego z reakcją sieci wodociągowej na pobór wody z dwóch hydrantów pracujących w zakresie nominalnych wartości ciśnienia i wydajności przewidzianych przez producenta i wymaganych przepisami.
Badania i pomiary, Ochrona PPOŻ, Szkolenia PPOŻ
Czy wiesz, że regularny przegląd przeciwpożarowego wyłącznika prądu to kluczowy krok w zapewnieniu bezpieczeństwa Twojego biznesu?
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) to urządzenie służące do odcięcia zasilania elektrycznego w budynku w przypadku pożaru, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje niezbędne podczas pożaru. PWP jest obowiązkowy w budynkach o kubaturze powyżej 1000 m³.
Współpraca z nami to pewność, że Twój system ochrony przeciwpożarowej działa jak należy! Nasze doświadczenie i zaangażowanie gwarantują, że wszystkie elementy są sprawne, minimalizując ryzyko pożaru.
Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i swoich pracowników!
Skorzystaj z naszych usług przeglądu przeciwpożarowego wyłącznika prądu już dziś!
bhp, bhp Błonie, bhp Brwinów, bhp Grodzisk Mazowiecki, bhp Jaktorów, bhp Janki, bhp Michałowice, bhp Milanówek, bhp Mszczonów, bhp Nadarzyn, bhp Pruszków, bhp Raszyn
Zgodnie z obowiązującymi przepisami (normą PN-EN 1176) place zabaw, ale też siłownie zewnętrzne, czy skate parki powinny przechodzić regularne przeglądy, aby sprawdzić ich poziom bezpieczeństwa i wykryć ewentualne usterki czy zniszczenia. Place zabaw wymagają przeprowadzenia trzech rodzajów kontroli:
-
- regularna kontrola przez oględziny,
- kontrola funkcjonalna,
- kontrola coroczna główna.
Poniżej możecie zobaczyć, jak przedstawia się harmonogram przeglądów placów zabaw i na co należy zwrócić uwagę podczas przeprowadzania poszczególnych kontroli.
Jeśli plac zabaw jest intensywnie użytkowany lub narażony na akty wandalizmu zaleca się, aby urządzenia sprawdzać codziennie, w innych przypadkach wystarczy to zrobić raz na kilka dni, ale minimum raz na tydzień. Regularne oględziny placu zabaw mają na celu wykrycie widocznych zagrożeń powstałych na przykład w wyniku niekorzystnych warunków pogodowych, aktu wandalizmu czy zużycia sprzętu. Przeprowadzając takie co kilkudniowe oględziny warto zwrócić uwagę między innymi na:
-
-
- czystość i stan nawierzchni placu zabaw (na przykład czy nie ma widocznych pęknięć na nawierzchni czy rozrzuconych potłuczonych butelek),
- stan i kompletność urządzeń na placu zabaw (czy urządzeniom nie brakuje elementów, czy nie posiadają ostrych krawędzi lub czy nie są nadmiernie zużyte stanowiąc wyraźne zagrożenie dla użytkowników placu zabaw).
Raporty z kontroli warto sporządzać na przygotowanym wcześniej formularzu w formie listy głównych kryteriów, które zawsze należy sprawdzić w trakcie okresowych oględzin.
Kontrola funkcjonalna jest już bardziej drobiazgowym i szczegółowym przeglądem stanu placu zabaw niż regularne oględziny. Kontrola ma na celu sprawdzenie przede wszystkim funkcjonalności i stabilności urządzeń, w tym poziomu ich zużycia. Mogą w tym pomóc na przykład producenci zamontowanych urządzeń, którzy będą wiedzieli na co zwracać szczególną uwagę.
Przedmiotem corocznej kontroli jest ogólny poziom bezpieczeństwa urządzeń, stan fundamentów i nawierzchni placu zabaw. W trakcie kontroli należy między innymi ocenić wpływ warunków atmosferycznych oraz przeprowadzonych napraw na stan bezpieczeństwa urządzeń, a także sprawdzić, czy nie ma żadnych śladów korozji lub rozkładu. Właściwa ocena stanu placu zabaw może wymagać odkopania fragmentu fundamentów, celem ich oceny lub wymontowania części wyposażenia, które zagraża bezpieczeństwu.
Sumienne przestrzeganie harmonogramu kontroli placów zabaw pozwala nam ograniczyć ryzyko ewentualnych wypadków i zapewnia bezpieczeństwo bawiących się dzieci.
Zaleca się, aby wszystkie przeglądy były udokumentowane i przeprowadzane przez osoby kompetentne, które posiadają wiedzę z zakresu aktualnych wymogów normy PN-EN 1176. Odpowiednie kwalifikacje są szczególnie istotne przy dokonywaniu corocznej kontroli głównej.
Ochrona PPOŻ, Szkolenia PPOŻ
Ochrona przeciwpożarowa w szkołach – obowiązki szkoły
Ochrona przeciwpożarowa w szkołach czyli bezpieczeństwo przeciwpożarowe placówki edukacyjnej jest nie tylko obowiązkiem lecz wręcz kluczem we właściwej ochronie zdrowia i życia zarówno uczniów, jak i kadry szkoły. Obowiązki w zakresie ochrony p.poż nie ograniczają się tylko do wypełniania i przestrzegania przepisów prawa, lecz włączają także właściwe wyposażenie budynków oraz wdrożenie skutecznych procedur reagowania w sytuacji zagrożenia. Placówki edukacyjne w tym szkoły, to bezsprzecznie obszary codziennej bytności dzieci i młodzieży, które wymagają szczególnej uwagi w zakresie dopasowanego zabezpieczenia pożarowego, by zminimalizować zarówno ryzyko pożaru ale także umożliwić szybką ewakuację w przypadku innych zdarzeń kryzysowych.
Najważniejsze zabezpieczenia przeciwpożarowe w szkole
Każda szkoła powinna być przygotowana na sytuacje kryzysowe wymagające ewakuacji dzieci i personale. Dlatego priorytetem w placówkach edukacyjnych jest wyznaczenie dróg ewakuacji z każdego miejsca w budynku, które muszą być opisane oraz właściwie oznaczone. Chociaż w szkołach nie ma obowiązku instalowania systemów sygnalizacji pożarowej, (SSP), dźwiękowych systemów ostrzegania (DSO) czy czujników dymu i gazu, dodatkowych zabezpieczeń w postaci drzwi przeciwpożarowych klap dymowych, to one mogą znacznie poprawić bezpieczeństwo.
Ważnym elementem zabezpieczenia są także hydranty, koce gaśnicze i gaśnice, które muszą być regularnie sprawdzane pod kątem sprawności. Chociaż najczęściej na wyposażeniu szkół spotykamy gaśnice proszkowe, to jednym z lepszych rozwiązań będzie gaśnica pianowa, która w przeciwieństwie do proszkowej jest bezpieczna do stosowania na ludziach i w ciasnych pomieszczeniach. W chwili obecnej coraz większy nacisk kładzie się na nowoczesne gaśnice przeznaczone do baterii Li-Ion, które stanowią skuteczną ochronę przed pożarami wywołanymi przez urządzenia elektroniczne.
Obowiązki dyrektora szkoły w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych w szkole odpowiedzialny jest dyrektor placówki. Do jego obowiązków należy m.in. zapewnienie odpowiednich warunków technicznych budynku, wyposażenie szkoły w niezbędny sprzęt gaśniczy, konserwacja urządzeń oraz przeszkolenie pracowników. Dyrektor musi także nadzorować organizację próbnych ewakuacji, które zgodnie z przepisami powinny odbywać się co najmniej raz w roku. Ćwiczenia te mają na celu przygotowanie zarówno uczniów, jak i nauczycieli do właściwej reakcji w razie pożaru, co może znacząco zmniejszyć ryzyko wybuchu paniki.
Problemy związane z ochroną przeciwpożarową w szkołach
Zarządzanie tak dużymi instytucjami jak często bywają zespoły szkół, przysparza wiele problemów nie tylko w zakresie bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej. Stąd tak duża ilość przepisów i norm prawnych regulujących tę tematykę, nakładającym na organ prowadzący a także na dyrekcję szkół szczególne zadania. W praktyce jednak okazuje się, iż ochrona przeciwpożarowa w szkołach bywa wyzwaniem. Główni użytkownicy obiektu czyli dzieci często nie zdają sobie sprawy z wagi i konieczności utrzymania instalacji i sprzętów ochrony przeciwpożarowej w sprawności. Niejednokrotnie spotyka się zniszczone gaśnice, szafki hydrantowe, pocięte węże hydrantowe. W sytuacji zagrożenia dzieci dużo łatwiej mogą wpaść w panikę a zamknięte drogi ewakuacyjne to kolejny problem, z którym szkoły bardzo często się mierzą. Dobrym rozwiązaniem jest właściwe przygotowanie kadry, rozpisanie dróg ewakuacji i punktów zbornych dla konkretnych sal lekcyjnych i umieszczenie tych informacji np. na drzwiach w salach. Pomocne może być również wyposażenie personelu szkoły w klucze do wyjść ewakuacyjnych, które można przechowywać w pobliżu drzwi, ale poza zasięgiem dzieci.
Podstawą skutecznej ochrony przeciwpożarowej są także regularne przeglądy instalacji hydrantowych, instalacji elektrycznych oraz gazowych, a także dbanie o odpowiednią wentylację pomieszczeń. Kontrola instalacji gazowych pozwala zapobiec ulatnianiu się tlenku węgla, a czujniki alarmują w momencie pojawienia się zagrożenia.
Oprócz tego ważne jest wyposażenie budynku w jasne i czytelne instrukcje bezpieczeństwa pożarowego, instrukcje postępowania w razie pożaru oraz plany ewakuacji. Takie przygotowanie może znacznie przyśpieszyć ewakuacje a także może posłużyć jako narzędzie dydaktycznie lub jako punkt odniesienia w nauce uczniów postępowania przeciwpożarowego.
Podsumowanie ochrony przeciwpożarowej w szkole
Zabezpieczenia przeciwpożarowe w szkołach, choć nie zawsze widoczne na pierwszy rzut oka, odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa uczniów. Od odpowiedniego oznakowania dróg ewakuacyjnych np. w postaci oświetlenia ewakuacyjnego poprzez zapewnienie właściwych gaśnic, hydrantów wewnętrznych jak i zewnętrznych, klap dymowych, drzwi przeciwpożarowych po odpowiednie systemy ostrzegania o pożarze będzie zależeć bezpieczeństwo dzieci i personelu a wszystkie te elementy tworzą spójny system ochrony p.poż, który w razie zagrożenia może przyczynić się do uratowania ludzkiego życia.
